2018 Mapa ryzyka
po ryzykach 17

Po ryzykach 17 idą 18

ryzykonomia cytowana
wesołych ryzyka

Wesołych ryzyka precz !

ekonomia głupcze

Ekonomia głupcze !

zarządzanie ryzykiem

Home zarządzanie ryzykiem

Omikron czyli ryzyko operacyjne ujawnione

0
ryzyko operacyjne

Zupełnie niedawno miałem okazję obserwować dyskusję: o tym czym jest, a czym nie jest ryzyko operacyjne w funkcjonowaniu przedsiębiorstwia nie-finansowego. Z wyjasnieniami niezwłocznie pośpieszyli specjaliści od ryzyka operacyjnego w bankach, dla których tzw. Komitet Bazylejski określił że jest to „Ryzyko strat wynikające z nieodpowiednich lub zawodnych procesów wewnętrznych, ludzi i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych.
Definicja zgrabna i odpowiednio w załącznikach Basle II uszczegółowiona jednak w dyskusji nie znikła wątpliwość dyskutantów czy „bankowa” typologia ryzyka również w fabryce (mówiąc wprost) by się sprawdziła.
O tym myśląc zasiadłem do tego Bloga 🙂
Nie wchodząc na niebezpieczne pole minowej trochę jałowych typologicznych dyskusji, chciałbym pokazać jak sam, jakiś czas temu przeanalizowałem ryzyka operacyjne w pewnym przedsiębiorstwie… nazwijmy je OMIKRON.

OMIKRON CV (wszelkie podobieństwa są przypadkowe)
Podstawową dziedziną działalności przedsiębiorstwa jest produkcja wodomierzy domowych i przemysłowych, części do wodomierzy i gazomierzy. Uboczną działalnością jest produkcja armatury oraz mebli łazienkowych wysokiej jakości. Omikron zatrudnia ok. 130 pracowników. Łączna powierzchnia produkcyjna wynosi 12 tysięcy m2. Od 2006 roku przedsiębiorstwo spełnia wymagania normy ISO 9001: 2000 w zakresie produkcji wodomierzy, ciepłomierzy i armatury sanitarnej. Dzięki bogatemu i uniwersalnemu parkowi maszynowemu przedsiębiorstwo wykonuje we własnym zakresie oprzyrządowanie technologiczne niezbędne w produkcji wodomierzy, łącznie z formami wtryskowymi.
Przedsiębiorstwo posiada punkt legalizacji wodomierzy ze stołami wodomierzowymi pracującymi w trybie automatycznym, które spełniają wymagania Unii Europejskiej. Ponadto specjaliści Omikron zbudowali samodzielnie wysokiej klasy stanowiska do trwałościowych prób eksploatacyjnych wodomierzy i przetworników przepływu. Badania na tych stanowiskach stanowią podstawę do zatwierdzenia do użytku poszczególnych typów produktów w Głównym Urzędzie Miar.
Przedsiębiorstwo posiada również stanowisko własnej konstrukcji wykonane pod nadzorem Głównego Urzędu Miar, przeznaczone do badania obszaru zrywania sprzęgła magnetycznego w wodomierzach suchych i wpływu magnesu zewnętrznego na metrologię wodomierza.

Typologia ryzyka operacyjnego, która została przyjęta w analizie wyróżnia następujące źródła ryzyka:

OMIKRON: Opis ryzyka operacyjnego

Ryzyko pozytywne
Najistotniejsze, duże ryzyko pozytywne jest związane z wysoką jakością produktów przedsiębiorstwa. Znacznie przewyższają one pod względem jakości i parametrów technicznych tańsze produkty z Chin, a ich charakterystyka może być dostosowywana do specyficznych wymagań lokalnych odbiorców (na przykład wodomierze z czujnikiem nielegalnego zakłócania odczytu za pomocą magnesu).
Produkcja najlepszych na rynku wodomierzy jest możliwa dzięki wdrożeniu polityki jakości, której filarami są wymogi zawarte w posiadanych certyfikatach ISO oraz regulacje ustawowe w zakresie urządzeń pomiarowych. Dlatego polityka jakości jest źródłem dużego ryzyka pozytywnego.
Innowacyjność kierownictwa w zakresie organizacji działalności operacyjnej jest oparta na kilkudziesięciu latach doświadczenia w branży, podobnie jak umiejętność planowania i przewidywania. Ryzyko związane z każdym z tych czynników jest określane przez kierownictwo Omikronu jako umiarkowane.
Ryzyko pozytywne związane ze stosowaną technologią produkcji pozostaje również na niewysokim poziomie, ale jest to świadoma decyzja, wynikająca z rachunku ekonomicznego i obserwacji poziomu technologicznego konkurentów.
Przedsiębiorstwo nie buduje własnej sieci handlowej ani nie ma praktycznie żadnych służb marketingowych. Promocja wyrobów jest efektem bezpośrednich kontaktów handlowych właściciela przedsiębiorstwa z potencjalnymi odbiorcami instytucjonalnymi. Ryzyko związane z relacjami utrzymywanymi z odbiorcami, jak również z dostawcami, właściciel Omikronu określa jako średnie.

Ryzyko negatywne
Wysokie parametry techniczne produktów stanowią również niewielkie, ale nie bez znaczenia ryzyko negatywne dla przedsiębiorstwa. Zakup „zbyt dobrych” innowacyjnych wodomierzy jest często nie na rękę decydentom w spółdzielniach mieszkaniowych. Zmusza bowiem do kompleksowych modernizacji i znacznego wysiłku organizacyjnego.
Choć przedsiębiorstwo ma wysoce innowacyjny charakter, obecnie co najmniej średnie ryzyko jest efektem całkowitej koncentracji najważniejszych funkcji zarządczych w rękach właściciela (tak zwane „przedstawienie jednego aktora”). Dodatkowo, w późniejszym okresie może się pojawić duże ryzyko sukcesji, wynikające z braku odpowiednich osób do kierowania Omikronem w przypadku wycofania się z życia zawodowego obecnego właściciela i zarazem menedżera.

Mapy Ryzyka
Zidentyfikowane ryzyko operacyjne przedstawiają owale z numeracją źródła ryzyka (O1, O2, O3 etc. patrz: tabela powyżej). Oczywiście, w trakcie badania zidentyfikowno również wiele innych rodzajów ryzyka, które zostały umieszczone na Mapie ryzyka. Ale o tym, może już innym razem….

Mapy Myśli w Zarządzaniu Ryzykiem

0
mapa myśli

Być może największe problemy związanych z zarządzaniem ryzykiem sprawia etap identyfikacji ryzyka. Nie – naklejenie etykietki, zaszufladkowanie, ale właśnie dostrzeżenie nowej szansy bądź zagrożenia jest dla menadżera największym wyzwaniem. Znaczną cześć objętości podręczników poruszających temat ryzyka zajmują właśnie różnego rodzaju typologie i taksonomie, poziome, pionowe i ukośne podziały. Jest to oczywiście potrzebne, ponieważ ułatwia i przyśpiesza komunikację. Jednocześnie jednak nie będzie miało istotnego znaczenia jeżeli np. w naszej firmie ryzyko awarii maszyny nazwiemy właśnie „awaria maszyny” a nie ryzykiem „technicznym”. Zresztą, co bardziej zaawansowane organizacje tworzą swoje własne typologie.
Poniżej mały przykład typologii ryzyka używany swojego czasu przy programie promów kosmicznych NASA.
Krytyczność 1(C1) Utrata życia lub/i statku w przypadku awarii komponentu
Krytyczność 2(C2) Fiasko misji w przypadku awarii komponentu
Krytyczność 3(C3) Inne
Krytyczność 1R(C1R) Istnieje komponent zapasowy. Awaria obydwu może spowodować utratę życia lub/i statku
Krytyczność 2 ( CR2) Istnieje komponent zapasowy. Awaria obydwu może doprowadzić do fiaska misji

ps. Prawdę mówiąc obecnie jest bardziej rozbudowany…
No, ale miało być o ryzyku i Mind Mappingu…:-)
Jak wspomnialem, podstawowym wyzwaniem procesu identyfikacji ryzyka jest dostrzeżenie NOWEGO ryzyka. Nowego, a więc takiego, którego nie znamy, ba! nie wiemy, że ono w ogóle istnieje. Albo wiemy – ale go nie doceniamy. Oczywiście, na takie ryzyko organizacja nie jest w ogóle przygotowana i stąd nie ma mowy o jakimkolwiek zarządzaniu ryzykiem – oprócz tzw. „przyjęcia na klatę”…
Dlaczego identyfikacja nowego ryzyka jest taka trudna?
Ponieważ wymaga kreatywności!
Dotyczy to w równym stopniu wyszukiwania szans jak i zagrożeń dla organizacji.
Idąc dalej tropem kreatywnej identyfikacji ryzyka dobrze jest użyć technik, czy metod, które to kreatywne myślenie najlepiej wspomagają. Pierwsze rozwiązanie, przychodzące na myśl to Burza Mózgów. Można też posłużyć się techniką delficką.
Można oczywiście też zamyślić się jak pomysłowy Dobromir i spróbować coś samemu wygłówkować…
Albo można spróbować narysować Mapę Myśli Ryzyka!
Mind Mappig (Mapa Mysli) jest to innowacyjna idea wykorzystania niezwykłych zdolności ludzkiego umysłu ulokowanych w obydwu półkulach mózgowych. Każda półkula jest odpowiedzialna za inne zdolności:lewa jest bardziej „analityczna”, prawa bardziej “kreatywna”. Naukowcy zajmujący się badaniami funkcji ludzkiego mózgu udowodniają,że im częściej obie półkule mózgowe pracują jednocześnie, tym nasze myślenie jest bardziej efektywne.
Idea zobrazowania naszych myśli na określony temat (np. ryzyka) na jednym, wielowymiarowym, wykorzystującym oddziaływanie na różne zmysły rysunku, daje również możliwość dostrzeżenia wielu niewidzialnych wcześniej problemów oraz interakcji miedzy nimi. Jest to doskonałe narzędzie wykorzystywane m.in. w zarządzaniu. Niejednokrotnie przytacza się przykład Boeinga, w którym stworzono kiedyś 8 metrową Mapę Mysli różnych obszarów działalności firmy – co – jak donoszą źródła- pozwoliło zidentyfikować nowe obszary problemowy – a więc nic innego jak ryzyko. Mapa myśli….

Jak praktycznie podejść do wykorzystania MM do identyfikacji ryzyk?
Przede wszystkim rysowanie Mapy Myśli może być doskonałym narzędziem porządkowania dyskusji zespołu, który zebrał się w celu identyfikacji ryzyka .
Mozę również służyć jako narzędzie zapisujące i porządkujące Burzę Mózgów. Porządkujące, bo w kolejnych odsłonach Mapy możemy dokonywać oceny i eliminacji pomysłów, syntezy idei , dostrzeżemy również z pewnością nowe zależności pomiędzy zrazu niezwiązanymi ze sobą obszarami ryzyka.

Rozważmy następujący,dosyć aktualny problem ryzyka:
ŚWIŃSKA GRYPA – A NASZA FIRMA

Etap I Identyfikacja ryzyka
W trakcie burzy mózgów uczestnicy identyfikują ryzyko:
mapa myśli

Etap II Porządkowanie ryzyka, związki
mapa myśli

Etap III Synteza,grupowanie ryzyka, związki – map myśli
mapa myśli

Identyfikację ryzyka z wykorzystaniem Mapy Myśli Ryzyka można również zacząć z innej strony. Rysujemy podstawowe obszary organizacyjne /lub procesy w organizacji/ a następnie staramy się zidentyfikować ryzyko z nimi związane. W następnym kroku to zidentyfikowane ryzyko staje się głównym tematem (paradygmatem) nowej Mapy Myśli.

Reasumując, podstawowe zalety wykorzystania mapa myśli przy identyfikacji ryzyka to:
• „Uwolnienie” kreatywności w „wymyślaniu” nowego ryzyka
• Nieograniczony zakres identyfikacji ryzyka
• Możliwość dostrzeżenia ukrytych zależności
• Nowe spojrzenie na stare ryzyko (nowy paradygmat)
• Łatwość wykorzystania w pracy zespołowej
• Zwięzłość i przejrzystość

Ryzyko, którym należy zarządzać.

0
zarządzanie ryzykiem

Ryzyko jest zjawiskiem o kluczowym znaczeniu dla powstawania, funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw. Już podjęcie decyzji o samodzielnym prowadzeniu działalności jest zawsze efektem mniej lub bardziej świadomej analizy ryzyka, dokonanej przez przedsiębiorcę.
Podobnie dzieje się w trakcie rozwoju przedsiębiorstwa. Właściciel przedsiębiorstwa lub zatrudniony menedżer każdego dnia staje przed koniecznością podejmowania ważkich decyzji, które mogą przynieść rozkwit lub upadek kierowanej organizacji.

Coraz powszechniej wyrażana jest opinia, że w okresie ostatnich dwóch dekad różne rodzaje ryzyka w niespotykanym dotychczas stopniu zaczęły wpływać na gospodarkę. Jest to przede wszystkim skutkiem coraz bardziej skomplikowanego przebiegu procesów kształtujących globalny ruch okrężny dóbr i pieniędzy.

Przedsiębiorcy stoją obecnie nie tylko wobec znanych im „tradycyjnych” rodzajów ryzyka, jak chociażby związanych z wytrwałą i pomysłową konkurencją, ale również napotykają na zupełnie nowe i zaskakujące.
Takie zjawiska, jak gwałtowny rozwój technologiczny, procesy globalizacyjne, terroryzm, ruchy ekologiczne są źródłem zupełnie nowych rodzajów ryzyka w działalności przedsiębiorstw. Ryzyko tworzy sieć wzajemnych interakcji i wyzwaniem dla analizy ryzyka w przedsiębiorstwie staje się ich identyfikacja oraz oszacowanie wpływu na podmiot gospodarujący.

Należy również podkreślić, że ryzyko, które jest tradycyjnie kojarzone z ponoszeniem straty, we współczesnej gospodarce jest analizowane również z punktu widzenia pozytywnego wpływu na działalność przedsiębiorstwa. Praktycznie każde ryzyko można bowiem analizować zarówno z punktu widzenia negatywnych, jak i pozytywnych skutków jego oddziaływania.
Coraz częściej już nie tylko odebranie części rynku konkurentom, ale nawet zachowanie obecnej pozycji, wymaga odważnego podejmowania ryzyka przez zarządzających małym bądź średnim bądź dużym przedsiębiorstwem.
Ryzyko uzyskuje również zupełnie nowy wymiar w rzeczywistości gospodarki opartej na wiedzy (GOW), gdzie najistotniejsze staje się zdobycie przewagi informacyjnej, która może przesądzić o sukcesie lub porażce w walce z konkurencją.
Duże zainteresowanie ryzykiem, na które napotykają wszystkie współczesne organizacje, nie tylko przedsiębiorstwa, powoduje również gwałtowny rozwój metod analizy ryzyka, a w dalszej perspektywie również kontroli jego skutków. Dzięki temu można analizować coraz to nowe rodzaje ryzyka.

Z drugiej strony, najbardziej niebezpieczne i brzemienne w skutkach bywają te rodzaje ryzyka, które nie zostały lub nie mogły być z różnych przyczyn zidentyfikowane i przeanalizowane.