Zarządzanie ryzykiem RYZYKONOMIA

Zarządzanie ryzykiem i kontrola zarządcza A.D. 2012

2012-02-12T13:23:00.000-08:00

Różne podsumowania od początku roku serwujemy, narodowa Mapa Ryzyka ruszyła, nasze strony na Facebooku i Goldenli rosną w Czytelników i mamy nadzieję komentatorów, niedługo do
40 000 kliknięć dobijemy i ciągle się też zbieramy żeby stosowne podsumowanko developmentów Zarządzania ryzykiem w sektorze publicznym skrobnąć. Bo i w ubiegłym roku mocno się tam działo, bez względy na ocenę. Szkoda, że przedsiębiorstwa tak z zarządzaniem ryzykiem nie ruszyły, w sumie to dziwne, a nawet dziwaczne, kolejny nasz ewenement na skalę światową ale do tych już przywykliśmy skądinąd…

Siła żeśmy i my sami w temacie zarządzania ryzykiem w JSFP-ach zdziałali zainteresowanym chętnie referencje zaprezentujemy, ale, ale, przecież kryptoreklamy nie będziemy nadmiernie uprawiać bo przecież nie wątpimy, że Czytelnicy Bloga przede wszystkim na merytoryczne konkrety oczekują.

Żeby było bardziej profesjonalnie i z duchem KaZetu nasze spostrzeżenia ubierzmy profesjonalnie w standardy - Kontroli zarządczej naturalnie.

Standard A

Środowisko wewnętrzne

Z pewnością dla budowy świadomości zarządzania ryzykiem jako elementu KZ-u wiele w ubiegłym roku zrobiono, a działo się to bardzo dynamicznie żeby nie rzec- w pośpiechu.

Co nagle to po diable mógłby niejeden powiedzieć i czasami można odnieść wrażenie że rejestry ryzyka już powszechnie stworzono, w segregatory zamknięto i są. Co dalej z tym „segregatorowym” środowiskiem zarządzania ryzykiem będzie się działo, czy to przysłowiowe trawniki wymalowane będą jedynie na okoliczność składania dorocznych oświadczeń - mocne to wątpliwości budzić może.

Środowisko zarządzania ryzykiem to także liczne rzesze ujawniających się specjalistów od zarządzania ryzykiem, właściwie to się już nie dziwimy, że tylu się do tej pory zarządczej przytaiło i dopiero z publikacją ustawy na świat wychynęło. Żeby jeszcze coś od siebie o ERM-e skrobnęli czy powiedzieli przynajmniej ciekawie by było - a tak tylko klepanie formułek z standardów słychać.

Standard B

Cele i zarządzanie ryzykiem

O specyfice tego sklejenia procesu zarządzania ryzykiem i zarządzania strategicznego

już pisaliśmy. Co by o tym systemie nie mówić - tak już zapewne zostanie.

Naszym zdaniem, jeżeli już, to dużo sensowniej byłoby rozdzielić te dwa procesy i do ustalania celów realnie zaangażować najwyższe kierownictwo. I może by ktoś wreszcie uspokoił kierowników żłobków, przedszkoli, szkół czy szpitali, że nie muszą na siłę swoich Misji wymyślać. Bo i tak wiadomo do przedszkole, szkoła czy straż pożarna ma robić i zwykle jest to w stosownych ustawach zapisane.

Standard C

Mechanizmy kontroli

Procedury powstają w jednostkach, choć tak naprawdę przy zarządzaniu ryzykiem najważniejsze jest budowanie kultury zarządzania ryzykiem, a tej nie da się prosto zadekretować.

Co do procedur, to jeszcze można zauważyć, że sporo do życzenia metodologia pisania zarządzeń pozostawia. Często po ich przeczytaniu dalej nie za bardzo wiadomo co i kto ma zrobić.

Trudno również, póki co jakiekolwiek sprzężenia zarządzania ryzykiem z innymi procedurami kontrolnymi dostrzec, choć też uczciwie mówiąc, nie było na to jeszcze czasu. Pytanie jaka jest świadomość tej konieczności.

Jeszcze o naszym ulubionym zarządzaniem ciągłością działania nie możemy nie wspomnieć bo - litości - standardowo tu zapisywany system zastępstw to przedszkole BCM jest jedynie. I co to na przykład w przypadku kryzysu typu duży pożar pomoże. Będą zastępstwa przy gaśnicach ?

Standard D

Informacja i komunikacja

Informacja i komunikacja pozostaje naszym zdaniem bardzo oficjalna, praktycznie dobrych praktyk się nie rozpowszechnia, a jednostki to co zrobiły, to chowają dla siebie. Wreszcie, ogólniejszej dyskusji na temat zarządzania ryzykiem i całego KZ-u niewiele widzimy, wszystko się przyjmuje jak boskie słowo płynące z góry, a i ci z góry jakby niespecjalnie oczekują jakiejkolwiek dyskusji.
Co okropne coraz częściej swoistą nowomowę KZ-u słyszymy, cytowanie formułek ustawowych, o tym że ma być „w sposób zgodny i terminowy itepe, itede”, a kto tej nowomowy nie rozumie lub się o coś spyta to kiep i głąb niedouczony.

Standard E

Monitorowanie i ocena

Ciekawie jak z tym monitorowanie będzie, oczywiście w oświadczeniach wszystko lepiej niż w rzeczywistości z natury rzeczy wygląda, podobnie po samoocenach samobójczych odkryć ameryki byśmy nie oczekiwali. Zresztą mocno to naszym zdanie przecenione jest narzędzie.

Audyt chyba póki co z całym tym kramem nie może się połapać, szczególnie że zawsze był słabosilny, a tu mu wciąż nowe zadania doładowują.

Oczywiście nie można tu nie wspomnieć o niedawnym raporcie NIKu, mało tam softowo wdrażanie Systemu potraktowali o tym napiszemy już niebawem , bo warto….

Nartami po Mapie ryzyka

2012-02-08T03:13:00.000-08:00

Trochę nas nie było, ale już jesteśmy. Dopierocośmy odprawili obowiązkową podróż na narty, którą każdy predestynujący do naszej rachitycznej i nie-hołubionej klasy średnio-średniej wykonać dorocznie musi…. No może aż tak z obowiązku narciarskie wojaże Redakcji Bloga nie wynikają, ale też.

Jak tylko z szoku kulturowego, który nas zawsze ogarnia po powrocie z krain autostrad, tuneli, nie obsranych chodników i nieobklejonych bilbordami ulic ochłonęliśmy, zaraz żeśmy się rozejrzeli, co się wokoło zmieniło i upewniliśmy się, że jest jak było - czyli wiadomo jak. O tym mówić nie zamierzamy, bo zdaje się nam, coraz bardziej ryzykowne to się staje, ale przecież rysowania Mapy ryzyka z obywatelsko-profesjonalnego obowiązku, razem z naszymi P.T. Czytelnikami Bloga poprzestać nie zamierzamy.

Dlatego cieszymy się bardzo, że proces Mapowania się powoli, acz nieuchronnie toczy i bardzo dziękujemy Panu Wojciechowi Kowalczewskiemu za zgłoszenie do Mapy ryzyka pt. „Rosnące koszty działalności”, (2,3) które nie mieszkając niniejszym na Mapie Ryzyka zamieszczamy.
(Wersja uaktualniona "na pasku" pod tytułem Bloga).

Prosimy o kolejne ryzyka !

(Oczywiście gdy ich więcej będzie naszą Mapę będziemy "technicznie" udoskonalali)

Już też kolejne artykuły ryzykonomiczne szykujemy i zaraz na Blogu zamieścimy. Zostańcie z nami !!!

Celowo o COSO

2012-01-27T01:59:00.000-08:00

W naszej dróży pod COSO ostatnio o organizacyjnych wnętrznościach czyli naukowo mówiąc środowisku wewnętrznym pisaliśmy (tutaj) teraz na kolejny poziom kostki KOSO schodzimy w V-ej części naszej analizy , a mianowicie segment „Ustalanie celów”.

Choćby pracownicy sektora publicznego zaznajomieni z tajnikami kontroli zarządczej dostrzegą że w KaZetowym systemie ten element kostki został transmutowany w standard „Cele i zarządzanie ryzykiem”.

O tej intrygującej dla nas koncepcji pisaliśmy i napiszemy jeszcze, ale oczywiście dzisiaj omawiany element COSO dotyczy wszystkich organizacji, a w założeniu przede wszystkim przedsiębiorstw.

Po tytule „Ustalanie celów” można się spodziewać, ten element COSO II na celami organizacji się rozwodzi, a przede wszystkim ich ustalaniem i osiąganiem. Stąd naszym zdaniem wrażenie autorzy COSO świadomie (lub nieświadomie) wykreowali, że zarządzanie ryzykiem powinno się sensu stricte określaniem celów organizacji, a w szczególności tych najważniejszych strategicznych, zajmować. Nic naszym zdaniem bardziej błędnego.

W realu zarządzanie strategiczne to oddzielna broszka i zarezerwowana dla najwyższych czynników, która zarządzanie ryzykiem powinni w procesie zarządzania strategicznego wykorzystywać.

Nie jest z pewnością rolą procesu zarządzania ryzykiem czy – personifikując risk managera, czy jakiegoś komitetu zarządzania ryzykiem- definiowanie celów organizacji wogóle.

Zresztą tę naszą myśl nasz kolega z FERMA potwierdził (pisaliśmy o tym jakiś czas temu ) który to na jednym z paneli dyskusyjnych o przyszłości Riska Managera dramatycznie oświadczył „ I am not a strategist ! ” .

Rozumiemy że niejeden chciałby w ramach zarządzania ryzykiem cele organizacji ustalać ale gorzko się tu zawiedzie a co najmniej z tego nic realnego nie wyjdzie . Nie jest łatwo być strategiem choć wielu się wydaje, że tak. Powstrzymamy ich zapędy również tą uwagą, że i tak realnie cele strategiczne najwyższe kierownictwo ustala. Owszem - i tu panuje w branży spora zgoda - określanie celów organizacji i ryzyka dla osiągania tych celów powinno być równolegle, ale zakładamy, że choćby na rodzimym etapie wdrożenia zarządzania ryzykiem póki co często ERM-u w ogóle nie ma, a zarządzanie strategiczne takie czy inne istnieje.

Tym nie mniej COSO się w rozdziale o ustalaniu celów na tematem rozwodzi teoretycznie mocno i kategorie i podkategorie celów tworzy, i jak je osiągać mówić. Czy to jednak standard zarządzania czy zarządzania ryzykiem jest ? My tę koncepcję pisania o wszystkim słabo rozumiemy. Trzeba jednak przyznać, że stron przybywa , przybywa.

Wreszcie na zakończenie dzisiejszego tematu, po raz kolejny temat apetytu na ryzyko wyskakuje… W różnych go miejscach COSO widzimy, choć np. zdanie „ istnieje związek pomiędzy apetytem na ryzyko, a strategią” znacznie mocniej byśmy wyartykułowali np.

”określenie apetytu na ryzyko ma kluczowe znaczeni przy określaniu strategii organizacji”

I jeszcze trzy razy byśmy to podkreślili .

(Kto chce może to zdanie Ryzykonomii do Ameryki wysłać, jeżeli więcej by chcieli porad jak dobre COSO napisać chętnie im ich udzielimy….).

Wreszcie na zakończenie tego rozdziału o celach w podobny (para) logiczny sposób się koncepcja limitów ryzyka pojawia. Mocno, naszym zdaniem ta kwestie ideę apetytu na ryzyko zaciemnia czym się owe limity od apetytu różnią ? Z naszego bankowego życia rozumiemy że to typowo finansowa koncepcja, tam różne limity się ustalało i dlatego pewnie po raz kolejny finansowo - bankowe „odchylenie” COSO wyskakuje.

To dzisiaj o ustalaniu celów na tyle, póki co się żegnamy i na fejsbówkowy fan page Ryzykonomii do lektury różności zapraszamy.

Iszu czy łabędź

2012-01-23T08:29:00.000-08:00

Black swan czyli czarny łabędź to dzisiaj to bardzo modne pojęcie w biznesie a w zarządzaniu ryzykiem w szczególności.Krótko mówiąc zwolennicy tej idei dowodzą ( na czele z jej "twórcą" Nassimem Talebem autorem książki "Black Swan"), że najważniejszych zdarzeń i to tych mających największy wpływ nie da się przewidzieć. Co można zrobić to wwzmacniać organizację na ewentualne spotkanie z łabędziem i wykorzystanie szans , które się ewentualnie pojawią.

Przede wszystkim (w szczegóły łabędziej teorii nie wchodząc) to idea nieprzewidywalnych i przewidywalnych – mierzalnych ryzyk to nic nowego pod słońcem i już Frank Knight ociec zarządzania rykiem o tym w 1920 w „Risk uncertainy and profit” pisał. Po Knighcie jeszcze wielu było. I niejeden filozof przedtem. Choćby Dżordż Shackle na ten temat ryzyka teorię potencjalnych zaskoczeń stworzył.

Najwyraźniej jednak dobrze dobrany dobry brand nejm bardziej się dzisiaj liczy - a i w czasach kryzysu zawsze poręcznie po łabędzie usprawidliwienie sięgać..

My praktykami będąc, uważamy że dyskusja o przewidywalności czy nie ryzyka mocno jest akademicka i między teoretykami pewnie akurat niejałowa. Naszym natomiast zdaniem (i z empirii zawodowej nam to wynika) DUŻĄ część zagrożeń dla firmy czy innej organizacji da się ŁATWO przewidzieć.

Przykład: bardzo proszę. Kryzys niewypłacalności, piramida finansowa "ubezpieczeń społecznych".

Tu P= 100 %.

Tyle, że mało kto ryzyko te, czy inne, w ogóle próbuje przewidywać. Bo to wymaga dyscypliny i intelektualnej i organizacyjnej, a przede wszystkim wdrożenia procesu. Oczywiście można to zrobić źle lub dobrze, ale to całkiem inna historia.

Również podział na ryzyka i problemy ( issue czyli ) małe ma naszym zdaniem znaczenie. Iszu to według niektórych zagrożenia istniejące, pewne, co do których nikt nie ma wątpliwości i takie które w istocie

"się dzieją". Na przykład brak miejsca w biurze na archiwizację ważnej dokumentacji, a wiadomo że miejsca już właściwie nie ma. To issue a nie ryzyko.

Tylko znowu pytamy , co z tego ? Czy jeżeli w rejestrze ryzyka zapiszemy issue to jego analiza issue zaszkodzi czy jednak pomoże ?

I po co ten podział iszu -ryzyko wprowadzać jeżeli się znowu ( akademicką ) dyskusje prowokuje czy coś jest na pewno, czy - może - będzie ? A czy jednak będzie na pewno ?

ps.

Czarny łabędź nam na myśl przyszedł kiedy o problemach z atakami Anonimowych (czy kim -tam -oni- są) usłyszeliśmy. Tylko, że o hakerskim czarnym łabędziu specjaliści od cybersekjurity od dawna trąbią. I o zamierzeniach naszych rodzimych Anonimowych zdaje się nietajno było.

Zresztą całkiem niedawno o innych atakach hakerów na strony samorządów też pisano.

Co to zresztą za czarny łabędź, który na strony rządowe za pomocą haseł "admin: i "admin 1" jak donoszą media wchodzi. Nie dało się tego przewidzieć ?

Narodowa Mapa Ryzyka 2012 ruszyła !!!

2012-01-18T12:48:00.000-08:00

Drodzy Czytelnicy !

Mamy przyjemność powiadomić o nowym projekcie Ryzykonomii. Jest nim Mapa Ryzyka 2012.

Od dziś każdy Czytelnik może wziąć udział w tworzeniu Narodowej Mapy Ryzyka. Identyfikujmy ryzyka, bo ci co powinni, tego nie robią !

W tym celu stworzyliśmy specjalną stronę gdzie można zobaczyć aktualną Mapę Ryzyka 2012.
Znaleźć ją można na pasku (zakładka "Mapa Ryzyka 2012") - zaraz pod tytułem Bloga Tamże opisujemy krótko zasady zgłaszania ryzyk i tworzenia Mapy Ryzyka.przez Czytelników.

Obiecujemy na bieżąco uaktualniać Mapę Ryzyka i omawiać na Blogu wprowadzane zmiany.

Killed in Action

2012-01-14T04:08:00.000-08:00

Redakcja Bloga podąża z dobrą nowiną zarządzania ryzykiem wzdłuż i w poprzek Polski i stąd wie doskonale, że ryzyko podróżowania po polskich drogach znacznie przewyższa ryzyko przejazdu między bazami NATO w afgańskiej prowincji Ghazni.

Choćby z raportów policyjnych wynika , że w jeden dobry, suchy weekend, na naszych drogach więcej jest trupów niż Killed -in Action w czasie całej misji naszego kontyngentu.

Żeby tego było mało właśnie media obiegła przerażająca ( dla Redakcji ) wiadomość, że pomimo trwającej drogowej jatki dodatkowo po raz pierwszy od kilku lat liczba za bitych na drogach wzrosła do 4114 nieszczęśników/czek (o 11 % w stosunku do 2010). Dodatkowo 130 osób zmarło w szpitalach w ciągu 30 dni. Łączna liczba wypadków wzrosła natomiast o 2, 5 % - do 39,4 tys.

Czy tym rosnącym ryzykiem wyjechania czy wyjścia z domu i bycia zabitym przez tego czy innego super-kierowcy, który jeździ szybko i bezpiecznie ( bo umie) , widzi przez przeszkody terenowe i zakręty ( sokole oko) i spycha zawalidrogów do rowu jadąc za nimi w odległości 30 cm z prędkością 120 km/h ( reakcja hamowania w 0,0000003 s jak u robota ) MOŻNA w ogóle zarządzać ?

Odpowiadamy zdecydowanie : NIE MOŻNA.

Zabijani na drogach współ-obywateli, jak choćby panoszących się pod szkołami dzieci to narodowa konieczność powodowana całkowicie obiektywnymi czynnikami, które można podsumować popularnym hasłem „JA jeżdże szybko ale bezpiecznie, gdyż jestem b.dobrym kierowcom" .

O przecenianiu własnych możliwości i tradycyjnych błędach przy podejmowaniu decyzji jak choćby wynikających z tzw. "efektu framingu", o głupocie nie wspominając, napiszemy jeszcze przy innej okazji.

Tymczasem zauważamy, że rozpłaszczenie na asfalcie na osiedlowej drodze dziecka, babci czy innej łazęgi trzeba zaklasyfikować jako zdarzenie z gatunku czarnych łabędzi, a te jak wiadomo przewidzieć nie można. Trudno, muszą zginać. Inaczej trzeba by było zwolnić, a na to jak wiadomo nie ma czasu.

Frajera, gorszego od nas kierowcę ( ajakżebyinaczej ?) który stosuje się do przepisów ustanawianych przez nasze własne, opłacane z własnych podatków państwo należy ośmieszyć, zadymić z rury wydechowej i zostawić daleko w tyle. Jeżeli przypadkiem wpadł/a do rowu lub walnęła w drzewo, trudno, bo życie na drogach polskich jest brutalne.

A przecież przepisy, regulacje to nieodłączny element systemowego zarządzania ryzykiem.

Obserwacje Redakcji Bloga choćby z Szwecji , gdzie kierowcy suną karnie po autostradzie z prędkością 100 km muszą budzić narodowe politowanie . U nas to się nie sprawdzi bo w Polsce trzeba jeździć szybciej aby zdążyć. Gdzie, tego wciąż nie za bardzo wiadomo. Do kostnicy na pewno.

Biorąc pod uwagę tak nieodparte argumenty i dziejową konieczność, koszty gospodarcze związane z zakopywania co roku do ziemi tysięcy pociętych, zmiażdżonych i roztrzaskanych , dzieci, kobiet pieszych, staruszków , kierowców i innych współobywateli zdają się zupełnie nieważne. Nawet gdybyśmy skutecznie zarządzili tym ryzykiem masakry na drogach, to oszczędności z tego tytułu wyniosłyby raptem co najwyżej , jak szacują źródła 1,5 do 2, 5 % PKB , inni mówią o rocznych stratach z nie wytworzonego PKB i kosztach "pobocznych" do ca. 10 mld Euro rocznie .

Tym ryzykiem nie da się zarządzać.

Narodowa Mapa Ryzyka 2012 by Ryzykonomia

2012-01-04T01:37:00.000-08:00

W pełni się zgadzamy, że z nowym rokiem Nic się naprawdę nie kończy i Nic nie zaczyna, tym nie mniej (ani więcej) już od pewnego czasu planowaliśmy rozpoczęcie tworzenia na Ryzykonomii NMR czyli Narodowej Mapy Ryzyka.

Choć jak podejrzewaliśmy różne tajne zarządzania ryzykiem w naszym kraju Czynniki Naczelne odprawują, tylko odnośne rejestry ryzyk ściśle tajne pozostają ( tak dedukujemy, bo chyba niemożliwe żeby ich w ogóle nie było) pozwalamy sobie Ryzykonomiczą ocenę sytuacji naszym P.T. Obecnym i przyszłym Czytelnikom przedstawić. Takąż Mapę Ryzyka 2011 prezentowaliśmy już na Ryzykonomii onegdaj.

Deklarujemy też uzupełnianie NMRa w tym roku częściej i regularnie.

Narodowa Mapa Ryzyka 2012

Chór na Wejście: tum - du-dUu-duummm (paszczowo)

Legenda:

Kryzys

To chyba już permanentny stan. Zauważamy, że jeszcze rok temu głównie mówiło się o „twórczości bankowej” dziś przychodzi Narodowy czas spłaty życia na kredyt. Grecja ciągle upada i pewnie jej to w chroniczny stan przechodzi. My trzymamy się dobrze póki Dobry Wujek Merkel rachunki rozlicza ale najwyraźniej z tym coraz gorzej będzie.

Duże ryzyko (poza skalą)

Krótki horyzont planowania

Tradycyjnie już, ale tylko cichutkim głosem szarej myszki się pytamy: co z Modernizacją, Innowacjami, Edukacją. Dokąd zmierzamy za rok, dwa, dziesięć lat ? Jakie ryzyka się za horyzontem czają i jak nasi władcy planują nimi zarządzać ? Co w swoich rejestrach ryzyk chowają ?

Duże ryzyko (tradycyjnie)

Bańka hipoteczna

Nie czy , ale kiedy się pytamy. To wszystko już było gdzie indziej.

Wiemy, wiemy, taniej nie będzie….

Duże ryzyko

Śladowe ERM w firmach

Źródła donoszą o 2-3 % procentach firm zarządzających ryzykiem.

Przetrwanie nie jest obligatoryjne.

Duże ryzyko.

ERM w JSFP

Najwyraźniej zmierza tam, gdzie oczekiwaliśmy.

Średnie ryzyko

Terroryzm

Zbliża się EURO. Ataki terrorystów na polski kontyngent przed świętami to chyba nie przypadek. Na stronach EURO czytamy , że wszystko jest pod kontrolą, ale aktywiści z Greenpeacu wnieśli na stadion w Gdańsku plecaki pełne sprzętu wspinaczkowego.

Rosnące ryzyko.

Katastrofy naturalne

Specjalnie w człowiecze efekty klimatycznie nie wierzymy, ale infrastruktura rośnie, to i straty większe być muszą. Choćby w zakresie sieci energetycznych nic o ile nam wiadomo nie zrobiono, póki co śnieg nie pada.

Duże ryzyko.

EURO 2012

Wszystko Idzie Zgodnie z Planem. Wygramy. Orzełki.

Zarządzanie ryzykiem wciąż najwyraźniej tajne, nie mówimy tu o antyterrorystach i innych snajperach ale ogólo-eurowym ERM-ie. Czas go ujawnić.

Ryzyko poważniejące (ale przyznajemy, że przecież może się udać)

Ryzyko polityczne

A co tu się może zmienić ?

Małe ryzyko.

Święty Mikołaj BB +

2011-12-27T11:41:00.000-08:00

Pozostając w nastroju poświąteczno - przednoworocznym poniżej przedstawiamy najnowsze frapujące doniesienia co do wiarygodności inwestycyjnej kluczowych graczy ostatniego okresu. Znaleźć je można w Gazecie Ubezpieczeniowej z
6 grudnia, najwyraźniej nieprzypadkowo i nomenomen...

"Święta święta, a tu i ówdzie coraz głośniej się szepce, że po Grecji, Włoszech i Bratankach z Budy i Pesztu kolej na obniżenie ratingu inwestycyjnego Świętego Mikołaja przyszło. A powodów, jak twierdzą różni stetryczali krytycy przerośniętego krasnala z białą brodą, nie brakuje.

Jak nam się więc rysuje dzisiaj profil ryzyka Świętego ?

Oczywiście, i wszystkim to już dzisiaj wiadomo, że Święty Mikołaj to dzisiaj nie tylko znany milusińskim dostarczyciel pożądanych różności, ale megakorporacja dosłownie trans-narodowa. Choćby Źródła donoszą o zlokalizowanym w okolicach Bieguna gigantycznym centrum dystrybucyjnym o powierzchni co najmniej kilkuset tysięcy metrów kwadratowych!

Już same kwestie lokalowe całą masę ryzyk na myśl przynoszą i na pewno każdemu ubezpieczycielowi się dusza śmieje na myśl o ubezpieczeniu takiego biznesu. Ale czy kto w ogóle centralę Mikołaja ubezpiecza? Już w 2010 ten problem u samego Lloydsa w okolicznościowej analizie zauważono. I co ? I nic! A lista ryzyka coraz dłuższa się nam się w toku dalszej analizy rysuje....

Na poziomie makrostrategicznym już nawet o globalnym ociepleniu nie będziemy wspominać, czy oskarżeniach o przyczynianie się do erupcji islandzkich wulkanów (bo niejeden właśnie na tej smaganej wichrami i kryzysem gospodarczym wyspie siedzibę Mikołaja lokalizuje).

My sami jednakże, jeszcze dalej idące pomówienia o maczanie mikołajowych palców w wulkanicznych pyłach, w celu monopolizacji ruchu lotniczego nad Europą jako niedorzeczne odrzucamy. Chociaż, lekceważące rżenie Rudolfa Renifera do kamer wiadomości na jako komentarz do uziemienia kolejnych przewoźników, potem szeroko w światowych mediach komentowane, za wysoce nierozważne uważać należy. CSR, społeczna odpowiedzialność biznesu znacznie szerzej, niż tylko rozwożenie prezentów musi dziś St. Claus Corporation pojmować, bo reputację nawet przez tysiąc lat budowaną, można dziś w jednej chwili stracić.

Dalej w poświątecznej analizie ryzyka idąc, kluczowe ryzyka łańcucha dostaw należy podkreślić. Oczywiście, operacje w dniu 6 grudnia prowadzone to majstersztyk logistyki jest - nikt nie zaprzeczy. Jak jednak niedawno media donosiły już 7 miliardowy człowiek się narodził. Czy aby kwestie demograficzne nie położą się szarym cieniem na zdolności Mikołaja do odpowiadania na wyzwania rosnącego popytu? Czy tak obarczony ryzykiem sukcesji model biznesu, swoisty „one man show”, jak mówią Anglosasi niezmiennie wystarczy?

A przecież konkurencja, szczególnie ta skośnooka nie śpi. Nawet, jeżeli sama idea nie jest w dorzeczu Huangho zbyt hołubiona, to na pewno biznesowe możliwości już tam dawno zwietrzono. Już nie „czy” ale „kiedy” świat zaleją hordy skopiowanych świętych mikołajów (tańszych, ale równie czerwonych) należy zadawać sobie pytanie. Bo w worku Mikołaja już produkty stamtąd od dawna królują, niestety.

A inne ryzyka operacyjne, które już niejedną firmę na łopatki rozłożyły? Weźmy bezpieczeństwo informacji. Tylko czekać, aż się giodo zainteresuje, kto te wszystkie informacje przetwarza i składuje. Na pewno w rzadko którym liście od zainteresowanych stosowana klauzula ustawowa o przetwarzaniu znajdziemy. Rozumiemy, że tu Mikołaj hołduje starym przyzwyczajeniom, ale czy tak duże ryzyko compliance w unijnym mateczniku regulacji długo można lekceważyć ?

Do tej wyliczanki ryzyk wiele nie mniej ważnych zagrożeń, można by dodać, choć trzeba przyznać, sporo ryzyk pozytywnych czyli szans Mikołaj wciąż mocno trzyma w ręku.

I tu całe szczęście, mimo kryzysu, stosunkowo stabilny popyt na mikołajowe usługi się rysuje. Z elastycznością siły roboczej, też jak słychać, nie ma problemu. Gnomy, które jak wiadomo obsługują centrum dystrybucyjne Mikołaja, ze swej marnej natury rzeczy do grona Oburzonych raczej nie dołączą.

Wreszcie, Mikołaj od zawsze stawiał na ekologiczne środki transportu. Ta strategia przy nieustannie dzisiaj rosnący kosztach paliwa, nie tylko handicap kosztowy, ale i proekologiczny wizerunek Świętemu i jego drużynie buduje...."

Karp i śledź (Mikołaja)

2011-12-23T14:06:00.000-08:00

Na okres okołoświąteczny, w ramach zarządzania ryzykiem pozytywnym, proponujemy zaawansowane śledzenie Mikołaja w Wigilię wraz z NORAD, amerańskim dowództem obrony przestrzeni powierznej i kosmicznej.
Oni mają najlepsze radary i jak się chwalą, wykrywają skutecznie Mikołaja vel Gwiazdora vel. Dziadka Mroza vel. etc. od prawie 60 lat.
Jak donosi odpowiednio dedykowana strona w Wigilię można też podobno obserwować bieżące ruchy St. Clausa przez Google Earth.
Jakby co, to na stronie są też gierki dla milusińskich, żeby nie przeszkadzali tłuc karpia itp...

Wesołych Świąt !!!

ps. A do tematu ryzyk okołomikołajowych wrócimy niebawem....

A imię jego 40 i 4 (cztery)

2011-12-18T12:24:00.000-08:00

Zarządzanie ryzykiem jest dziedziną na wskroś interdyscyplinarną, ale nie aż na tyle, żeby do wątpliwych zdobyczy numerologii sięgnąć. A numerologia przychodzi nam na myśl, kiedy (coraz częściej) słyszymy różne „magiczne” cyfry, a przede wszystkim dotyczące tego, ile właściwie tych ryzyk powinno w naszej firmie/jednostce być.

Oczywiście te rozterki różnych kierowników doskonale rozumiemy, bo ryzyk może być „dużo” albo „mało” ale najlepiej oczywiście, tyle ile trzeba .

Osobiście, to my się w Ryzykonomii „dużych” rejestrów ryzyka nie boimy a nawet je preferujemy, bo szeroki obraz dają i czarne łabędzie tropią, a narzędzi oddzielania plew od ziaren przecież nie brakuje.

Ciekawe natomiast , że szczególnie w sektorach publicznych słyszymy ostatnio o magicznych branżowych liczbach ryzyka ( 60, 80 itd. ). Ważny to problem i niejednego kierownika konsternacja jak tu potem brakujące ryzyka „dorobić”.

Inna ciekawa numerologia, z którą się spotkaliśmy i w przedsiębiorstwach to liczba strategicznych ryzyka do zarządzania dla kierownictwa. Tu liczbę 6 chociażby się objawia. Nieraz się nad tą strategiczną numerologią zastanawialiśmy, a objawia się ją niejednokrotnie jako prawdę najwyższą i objawioną, chociaż w różnych krajowych i zagranicznych case study widzieliśmy wielokrotnie, że różnie z tą liczbą w praktyce bywa.

Oczywiście sensowne jest aby liczba ryzyka strategicznych, dla uwagi kierownictwa, nie była zbyt duża i pewnie nie będzie ich więcej niż 10 – i to dużo. Ale dlaczego akurat 6 ? A nie 5 lub 7 ?

A 4 lub osiem byłoby źle jakby kto chciał i lubił ? Jakimi matematycznymi permutacjami owe magiczne 6 wysublimowano ?

Choć trzeba przyznać, że jak nasz wieszcz narodowy owe magiczne 40 i 4 zaserwował to się do dzisiaj o co chodziło na maturach zastanawiają. I może o to chodzi.

A więc Piątka – do zobaczenia ….. mniam, mniam, mniam.

Wejdź pod stół o 10 20

2011-12-12T12:27:00.000-08:00

Praktyka czyni mistrza - jak we wszystkich dziedzinach, tak i w zarządzaniu ryzykiem. Oczywiście nie każdego ryzyka "treatment" da się przećwiczyć, ale tam gdzie się da, ćwiczyć należy. Dotyczy to w szczególności różnego rodzaju "tradycyjnych" i być może dlatego lekceważonych zagrożeń ( a propos - czy macie w domu gaśnicę ? przy. red.)

Każdy z pewnością pamięta choćby ćwiczenia Ppoż w swojej firmie czy jednostce, kiedy pracownicy z chyżością zaspanych więlbądów z trudem udawali się na zewnątrz "ogarniętego pożarem" budynku. Na koniec i tak okazywało się że któremuś kierownikowi nie chciało się wyjść czy nie potrafił przerwać kolejnej ważnej rozmowy.

Oczywiście nie zawsze tak jest, a jak być może i powinno, pokazuje przykład ćwiczeń na wypadek trzęsienia ziemi w Kaliforni w których w tym roku wzięło wg. organizatorów udział - uwaga ! - ponad 8 milionów mieszkańców.
Data The Great Califormia Shake Out Drill : 20.09 godz. 10 20. Czas trwania ok. 1 min.

Zasady Ćwiczenia są proste: Padnij ! Schowaj się ! Wytrzymaj !

Kontrola zarządcza i zarządzanie ryzykiem

2011-12-07T14:30:00.000-08:00

Życie Risk managera w ciągłej podróży od klienta-do klienta płynie, ale nie na tyle, żeby na liczne listy napływające do Redakcji Ryzykonomii nie odpowiadać. Więc dopowiadamy.

Pisze Pani Julita z Łodzi Fabrycznej:

„Droga Ryzykonomio ! Gratulacje z okazji rosnącej liczby kliknięć Bloga ! W naszym biurze bardzo polubiliśmy wasze odcinkowe analizy ryzykonomiczne, a szczególnie te o COSO II są czytane. I bardzo nam się spodobał pilot serialu Kryminal Story. Pan Zenon z Zespołu, co z nim kawę w kuchni pijemy uważa, że to Grzmotosław zabił, ale ja tam nie wiem, czy to po pierwszym odcinku można wydedukować. Czy będą następne ?

Odpowiadamy :

„Droga Pani Julito ! Dziękujemy! Już niedługo kolejne odcinki o zarządzaniu ryzykiem wg. COSO II . Ruszamy też wkrótce kolejne Projekty Merytoryczne, proszę czekać ! A co do "Kryminal Story czyli Przygód Risk Managera" to c.d. nastąpi, trupów tam jeszcze żadnych po prawdzie nie było ale będą, obiecujemy, będą !”

Tyle dzisiaj w Kąciku Czytelniczym szczególnie, że zarządzanie ryzykiem mocno przyśpiesza w końcu roku. Duża tu sezonowość jest choć zauważyć należy, że korelacja około-gwiazdkowa nasilenia zarządzania ryzykiem z występowaniem ryzyk niespecjalna jest. Podobnie black swany, czarne łabędzie wcale się na okres wypełniania rejestrów i map ryzyka, choćbyśmy chcieli nie zlecą...

Także, szczególnie to końcowo-roczne przyśpieszenie zarządzania ryzykiem choćby w Jednostkach Publicznych widać, jak to w Kontroli zarządczej zresztą, skądinąd zrozumiałe, bo przez ustawotwórcę twórczo zadekretowane.Więc jednostki przyspieszają - bo co im pozostaje...
Tu choćby się ujawnia wyższość best practices czyli dobrych praktyk nad ustawami, które nasi władcy szczególnie sobie ukochali.

Przy okazji tu i ówdzie czytamy różne-różności o zrządzaniu ryzykiem i sami sobie sprawy nie zdawaliśmy jak się pokłady wiedzy o ERM –ie u nas od zawsze w cichości drzemały.

Wogóle, to podziw nas budzi, że jak tak dalej pójdzie, to już do końca roku całe zarządzanie ryzykiem będzie wprowadzone.... My po konferencjach, panelach i mitingach krajowych i zagranicznych risk menadżerów jeździmy, tam się cały czas zastaniawiają Jak- to- zrobić, a u nas proszę rach –ciach ….i jest ! Zrobione !

Pesymista, a nawet czarnowidz (gdzież ich, niestety nie ma) tylko obawy móglby mieć czy zarządzanie ryzykiem do wypełnienia kolejnej tabelki sprowadzone do klasycznej uprawy grzybów nie zmierza (który to termin - pozornie rolniczy - zawsze naszym P.T. Klientom ochoczo objaśniamy)

Póki co wierzymy, że Czytelnikom na Blogu to i owo o zarządzaniu ryzykiem potrafimy objaśnić, ostatecznie, jak złośliwe wieszczy Naczelny Bloga, w powieść kryminalną szeroką ławą z Redakcją pójdziemy.

Wciąż jednak z rezerwą do złośliwości Naczelnego podchodząc do tematu apetytu na ryzyko powracamy niebawem...

COSO II o wnętrznościach

2011-12-03T03:43:00.000-08:00

Po odcinkach PieRwszym, II-im, 3-cim dziś CZWARTA część analizy najznańszego standardu zarządzania ryzykiem COSO II Struktura Ramowa. Dziś o pierwszym poziomie zarządzania ryzykiem, który na ostatnim piętrze Kostki KOSO umieszczono – tajemniczym „środowisku wewnętrznym”.

Tu bez ogródek wyznamy (niech tam !), że cała ta legenda o środowisku wewnętrznym w COSO zbyt dla nas jest rozdęta. W „Środowisku” ala’ COSO na początku opowieść o filozofii zarządzania ryzykiem znajdziemy, dalej ni-stąd ni-zowąd nam się znowu wytłuszczony apetyt na ryzyko pojawia (choć o tym nigdy, okej , za wiele ) potem temat Zarządu (kompetentnego i mądrego, a jakże) wchodzi . Tu jednak bardzo ważną wstawkę o konieczności posiadania w składzie Zarządu co najmniej większości niezależnych członków zamieszczono. O to, to ! Tak jak u Nas właśnie jest, n'est-ce pas? …..

Jeszcze mały wtręt porządkujący wtrącimy: COSO cały czas anglosaski model „zarządowy I- stopniowy” opisuje (gdzie członkowie wykonawczy i niewykonawczy w Zarządzie zasiadają) u nas oczywiście w firmach występuję struktura „Zarząd – Rada nadzorcza””….szkoda, że tłumacze o tym wspomnieć zdaje się zapomnieli….

Do adremu wracając to dalej „Środowisku wewnętrznym” całe Cztery ( 4 ) bite strony o Uczciwości, Etyce, Kompetencjach, Strukturze org. , podziałach zadań i standardach (oczywiście Wysokich) przeczytamy.

Dobrze, bardzo dobrze. To wszystko prawda. Tyle, że podobne, a może nawet lepsze i bardziej precyzyjne opowieści w każdym podręczniku zarządzania znajdziemy. Nic w COSO nowego Czytelnik choćby o uczciwości czy kompetencjach (oprócz odniesienia do zarządzania ryzykiem, się ktoś oburzy - no ale przecież o tym mowa) raczej nie znajdzie.

Zresztą, poprawdzie to my w Redakcji Bloga duża rezerwę do manifestów etycznych i kompetencyjnych mamy, wolimy jak się etycznie postępuje niż o etyce pisze. Inaczej łatwo w pracownikach cynizm i lekceważenie wywoływać można, bo aż tak naiwni nie są jak to się niektórym menadżerom (choć oczywiście nie nam , i nie Tobie Drogi Czytelniku) wydaje…

Podsumowując tę skróconą - z premedytacją - opowieść o tytułowych wnętrznościach firmy czyli „Środowisku wewnętrznym” to wszystkim P.T. Krytykom naszej krytyki zaświadczamy, że sam temat środowiska wewnętrznego dla zarządzania ryzykiem kluczowy jest i choćby kultura zarządzania ryzykiem to jeden z naszych ulubionych tematów, o którym już niejednokrotnie pisaliśmy. Tylko niekoniecznie uważamy, że trzeba te ważkie acz efemeryczne tematy w ramach twardych standardów próbować opisywać….

Pa, Pa !

Kryminal story na 30 000 kliknięć Ryzykonomii

2011-11-26T03:32:00.000-08:00

"O ! Jak burza przekroczyliśmy 30 000 wejść na Bloga, pomyślał Naczelny Ryzykonomii.
"Jak to zainteresowanie zarządzaniem ryzykiem szybko rośnie! "
Naczelny siedział wieczorem sam w Redakcji.
"Trzeba napisać coś specjalnego z tej okazji.
A gdyby tak...."

.......
Od początku czuł, że coś jest nie tak. I powinien był to przewidzieć - w końcu był Risk Managerem.

Zlecenie było bardzo intrygujące i - co tu dużo mówić – dobrze płacili.

Zadzwonili do niego tydzień temu z Wrocławia i zaproponowali przeprowadzenie Warsztatów Identyfikacji Ryzyka dla „Top manadżmentu wiodącego przedsięwzięcia”. Czyli to co tygrysy lubią najbardziej.

Rozmawiał z Pani Janiną, CFO. Mówiła, że ich CEO Pan Grzmotosław, słyszał o nim jako wysokiej klasy ekspercie od ERM-u, prawdopodobnie najlepszym w Polsce. Wybrali go wśród konkurencji dzięki entuzjastycznym referencjom z biznesu i sektora publicznego - m.in Prezesa Korporacji W. z L. i Prezydenta N. z Sz. I naturalnie "czytają Ryzykonomię". "Cały Zarząd". "Tak, fantastyczna, każdy powinien ją czytać". Normalka, pomyślał . Business as usuall.

Powinno go zastanowić, że nie znalazł ich profili wśród „lubiących to” na Fan Page-u Ryzykonomii na Fejsie. Ale przecież co chwilę ktoś się dopisuje. Nikt nie jest doskonały….

I tak to poszło.

Na miejsce przeprowadzenia WIR-u wybrali luksusową, kameralną salkę konferencyjną w Hotelu w Wrocławiu. Na warsztaty identyfikacji ryzyka przyszło 5 członków Zarządu. CFO Pani Janina, CEO Pan Grzmotosław i jeszcze 3 Dyrektorów. ........

Wprowadzenie, fundamenty ERM-u, forma zapisu rejestru ryzyka i ... dalej praca nad ich Kejs Study.

Wszystko szło gładko, jak zwykle….Ale gdzieś po lunchu, przy szacowaniu kolejnych ryzyk, nagle Pani Janina nagle zerwała się z krzesła i pukając długopisem w formularz rejestru ryzyka wyszeptała kilkakrotnie

- Nie, nie. to niemożliwe!

CEO, Pan Grzmotosław zgromił ją wzrokiem „Janina przestań !” . Pochylił się nad Rejestrem i uderzył pięścią w stół.
- To nie może być AŻ takie duże ryzyko!”
Janina spojrzała przerażona na Risk Managera.

- To znacznie poza naszym Apetytem na Mapie Ryzyka!

Wszyscy otoczyli Janinę i pochylili się na jej Rejestrem. Ktoś oświadczył.

- No tak. Ishikawa i 3 rundy Delfickiej TO przecież wcześniej potwierdzają !

Po chwili milczenia Grzmotosław, dziwnie zamyślony, zwrócił się do Risk Managera:

- Muszę zadzwonić do firmy. Proszę wszystkich na przerwę.

Potem zgarnęli wszystkie materiały szkoleniowe i wyszli.

Już się nie pojawili . Po godzinie oczekiwania dostał SMS z przeprosinami od Janiny i obietnicą kontynuowania warsztatów „w przyszłym tygodniu”. Fakturę uregulują niezwłocznie.

Wtedy Risk Manager zauważył Coś pod stołem gdzie siedzili uczestnicy warsztatów.

W pośpiechu, pod biurko zsunął się Rejestr Ryzyka wypełniony przez Panią Janinę. Risk Manager podniósł go i bez czytania zapakował wraz z innymi materiałami. Potem zamówił taksówkę.

Jadąc na tymczasowy Dworzec we Wrocławiu czuł, że coś jest nie tak. Nie, nie chodziło o to, że dworca nie było. To dziś normalne, że nie było. Wydawało mu się jednak, że, ktoś go obserwuje. I ten taksówkarz. "Przyjemnej podróży. Bez ryzyka” podkreślił . Dziwne życzenia….

Risk Manager wsiadł do pierwszej klasy pośpiesznego TLK . "9,5 godziny jak z bicza strzeli i o 3 30 albo coś koło tego będę w domu” pomyślał. Wagon był prawie pusty. Był w przedziale sam.

Pociąg niestrudzenie toczył się na północ dopiero 4 godzinę, kiedy gdzieś za Gnieznem światła w wagonie zamigotały i zgasły. Trochę go to zdziwiło, ale przypomniał sobie, że na dworcu we Wrocławiu ogłosili, że TLK między Gnieznem a Piłą „kursuje jak Regio”, więc pewnie jeszcze nie uzgodnili przełączenia prądu między Spółkami.

I wtedy, po kilku minutach, Risk Manager usłyszał w ciemności szybkie kroki w korytarzu pociągu.

Drzwi do przedziału otworzyły się gwałtownie. Ktoś zasunął zdecydowanie drzwi i usiadł naprzeciwko .

- Ma Pan coś naszego- oświadczył nowoprzybyły zaskoczonemu Risk Managerowi -
- Proszę oddać nasz Rejestr Ryzyka !

Błysk lamp za oknem wagonu oświetlił pistolet Sig-Sauer P225 trzymany w ręku Grzmotosława…..

c.d.m.n.
Ciąg dalszy (może) nastąpi…..

Dniało, Naczelny Bloga Ryzykonomia podniósł głowę znad biura w Redakcji Bloga. Zasnął.

Aha, przecież miał napisać wstępniaka z okazji 30 000 nowych kliknięć Bloga…..

I jeszcze musi napisać kolejny, czwarty już na Blogu odcinek podróży po COSO II....

FERMA Forum Sztokholm - cz. II

2011-11-20T09:54:00.000-08:00

Kontynnujemy naszą relację z europejskiego zjazdu risk menadżerów ryzyka FERMA Forum w dniach 2-5 października, którą zaczęliśmy w poprzednim numerze bloga....

Nie tylko z merytorycznego, ale i „dramatycznego” punktu widzenia, na relacjonującym dla Czytelników GU sztokholmskie Forum duże wrażenie zrobił również panel dyskusyjny dotyczący perspektyw rozwojowych zarządzania ryzykiem. Oprócz panelistów wzięli w nim udział na żywo jego słuchacze, którzy za pomocą maili wysyłanych z tabletów i smartfonów dosłownie on-line komentowali dyskusję. Wyświetlane przez organizatorów na ekranach sali konferencyjnej „społecznościowe” komentarze uczestników nadały spotkaniu niezwykle żywy i pełny zaskakujących zwrotów akcji przebieg.

Na podstawie frekwencji na panelach można było zauważyć, że uczestnicy ostrzą sobie zęby na
dyskusje dotyczące kluczowych obecnie dla rynku ubezpieczeniowego regulacji Solvency II. W szczególności dyskusja rozgrzała się wokół przyszłości silnie reprezentowanej na Forum branży „captivów”. Jej reprezentanci byli bardzo zaniepokojeni, na ile Solvency (przede wszystkim w zakresie kapitałowej) obejmą captive i będą miały negatywny wpływ na ten niezwykle rozwinięty w Europie zachodniej biznes ubezpieczeniowy. Niestety, nie padły tu jasne odpowiedzi, przy czym do uczestników cały czas mrugały oczkiem silnie obecne na Forum reprezentacje sprzedażowe „rajów ubezpieczeniowych” z wysp Man, Jersey czy Guernsey, które najwyraźniej zdeterminowane są pozostać poza zasięgiem rosnącego w siłę Wielkiego Brata Regulatora.

Spośród wielu innych dyskusji na Forum warto również wspomnieć o panelu poświęconemu nowym wyzwaniom, które niosą ze sobą sieciami społecznościowymi, czy też wykorzystanie cloud computingu. Oczywiście, rozważano również możliwości ubezpieczania związanych z tymi obszarami coraz bardziej wymyślnych cyber-ryzyk.

Ciekawymi wydarzeniem Forum było również spotkanie kobiet-menadżerów ryzyka na Ladies Lunch. Jak wiadomo, do rzeczywistego równouprawnienia w biznesie wciąż sporo brakuje, a risk menadżerowie, którzy przecież z natury powinni hołdować dobrym praktykom Corporate Goverance, również mają tu wiele do zrobienia. Niestety, z oczywistych przyczyn nie potrafimy zdać szczegółowych relacji z dyskutowanych na wspominanym lunchu zagadnień ….

Kolejnym pomysłem organizatorów były spotkanie młodych adeptów zarządzania ryzykiem. FERMA jest organizacją w wieku dojrzałym i musi dbać o dopływ młodych talentów do branży. „Narybek” zarządzania ryzykiem wziął więc udział w Young Risk Professional Breakfast, biznes śniadaniu, na którym dyskutowano możliwości kariery w branży.

Oprócz głównych, oficjalnych wydarzeń na Forum nie zabrakło mniej oficjalnych, ale równie ważnych eventów, zwyczajowo sponsorowanych przez znanych graczy biznesu ubezpieczeniowego. Można było coś przegryźć, napić się cienkiego szwedzkiego piwa i znacznie lepszego nieszwedzkiego wina i podyskutować, na mniej lub bardziej związane z zarządzaniem ryzykiem i ubezpieczeniami tematy. Spośród wydarzeń fakultatywnych Forum tłumy przyciągnął wieczorny event w znanym Fotografiska Museum, którego atrakcją było kilku graczy Manchester United. Można tam było kopnąć futbolówką do celu, a trafne strzały były wynagradzane przez sponsorów dumnie potem prezentowanymi przez „strzelców” bramek czerwonymi szalikami drużyny Wayne’a Rooneya. Oczywiście, sponsor wydarzenia nie zapominał o biznesie i możliwość powalczenia o pożądanych szalik z Manchesteru wymagała zostawienia wizytówki i odbycia krótkiej rozmowy o potrzebach biznesowych jeszcze przed oddaniem strzału .

Po drugim, pracowitym dniu uczestnicy FORUM bawili się na oficjalnej nocy FERMA Night, w stylowych wnętrzach Cafe Opera, w muzycznej oprawie najnowszych przebojów. Tamże aplauz wzbudził spontaniczny występ silnej reprezentacji biznesu włoskiego, która wyśpiewując a capella „Wróć do Sorrento” po raz kolejny zaświadczyła o mocnych podstawach rozwojowych biznesu ubezpieczeniowego w Europie.

Prezentacje ostatniego, trzeciego dnia w Sztokholmie zostały oddane w ręce głównych sponsorów, a całe FERMA Forum zakończone zostało ważnym akcentem. Ustępujący Prezes van Dekker przekazał pałeczkę w ręce Pana Jorge Luzzi (zawodowo Group Risk Managera w Pirelli). Jorge Luzzi podkreślił, że FERMA ma się coraz lepiej, dołączają do niej nowe stowarzyszenia menadżerów ryzyka (ostatnio słoweńskie i chorwackie), a swój program powyborczy podsumowała krótko „komunikacja, interakcja, innowacja”. Przedstawił również miejsce kolejnego FERMA Forum w 2013 roku – holenderskie Maastricht.

FERMA Forum Sztokholm 3-5 października 2011 - cz. I

2011-11-16T06:21:00.000-08:00

Relacja ta ukazała się „Gazecie Ubezpieczeniowej” nr 45 z 08.11.11 (http://www.gu.com.pl/ )

„Macie szczęście! Co za piękna pogoda, o tej porze roku zwykle pada śnieg” mówili szwedzcy gospodarze menadżerom ryzyka, którzy przybyli z całej Europy na FERMA Forum 2011, które odbyło się w dniach 3-5 października w stolicy naszych północnych sąsiadów. Kolejne, odbywane w 2-letnim cyklu spotkanie członków Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Zarządzania Ryzykiem FERMA zgromadziło rekordową liczbę 1541 uczestników.

FERMA jest paneuropejską federacją 21 narodowych stowarzyszeń zarządzania ryzykiem. Założona w 1974 roku z siedzibą w Brukseli, zrzesza ponad 4200 członków i jest ważnym ciałem opiniotwórczym branży zarządzania ryzykiem w obszarach Enterprise Risk Management i ubezpieczeń. Członkiem FERMA jest również polskie Stowarzyszenia Zarządzania Ryzykiem POLRISK, w którego Zarządzie członkuje Naczelny Bloga.

Sztokholmskie Forum odbywało się w prestiżowym Waterfront Congress Centre. Towarzyszyły mu liczne eventy, często o nieoficjalnym, kuluarowym charakterze, bo Forum FERMA to przede wszystkim platforma spotkań menedżerów ryzyka i dostarczycieli różnorodnych usług z szeroko rozumianej branży ubezpieczeniowej.

Uroczystość otwarcia Forum, która miała miejsce w wielkiej sali plenarnej centrum kongresowego została uświetniona odczytem Prezesa Deutsche Banku dr Josefa Akermanna. W słuchanym z uwagą przez europejskich risk managerów „keynote speach-u” jeden z najważniejszych CEO świata mówił o … a jakże, o kryzysie, a w tym kontekście o rosnącym ponad miarę wpływie regulacji na rynki finansowe. Z przemówienie dr Akermanna powiało pesymistycznym chłodem, wciąż nieobecnej szwedzkiej zimy, co wywołało widoczną konsternację prowadzącego inaugurację Forum Prezesa FERMY Petera van Dekkera. Jednak po tym dość nieoczekiwanie pesymistycznym wstępie w wykonaniu CEO z DB (jak zauważył ktoś uszczypliwie w kuluarach: „może wkrótce również CEO Grecji”) kolejne odsłony Forum mogły już jedynie utwierdzać uczestników w przekonaniu, że zarządzanie ryzykiem ma się świetnie i otwierają się przed nim, w nowy kryzysowym świecie, niezwykle obiecujące perspektywy.

W trakcie trwającego trzy dni wydarzeniu organizatorzy zaproponowali uczestnikom możliwość wyboru w zróżnicowanym programie prelekcji i paneli dyskusyjnych. Dzięki temu każdy mógł zaprojektować sobie program uczestnictwa, który najlepiej odpowiadał oczekiwaniom i potrzebom.

Centralnym miejscem spotkań na Forum był „plac targowy”, (marketplace), na którym ulokowało się kilkadziesiąt boksów renomowanych, międzynarodowych firm brokerskich, ubezpieczeniowych i doradczych. To właśnie na „marketplace” odbywały się być może najważniejsze dla uczestników Forum spotkania dobrze sobie znanych partnerów biznesowych, tam nawiązywano nowe kontakty i podpatrywano ofertę konkurencji, szukano pomysłów na nowe możliwości rozwoju.

FERMA Forum, szczególnie w sferze nawiązywania i kultywowania kontaktów biznesowych jest wydarzeniem o na wskroś ubezpieczeniowym charakterze, gdzie service providerzy (skądinąd „oznaczeni” przez organizatorów czerwonym kolorem tasiemek, na których zawieszone były plakietki identyfikacyjne uczestników) pożądliwym wzrokiem wyglądają menadżerów ryzyka, których plakietki identyfikacyjne miały z kolei tasiemki niebieskie. Wracając do części merytorycznej Forum, to prezentacje i panele dyskusyjne miały różną wagę merytoryczną i poziom. O ile kontekst „ubezpieczeniowy” dominował w na placu targowym Forum, to w części merytoryczno-dyskusyjnej więcej było o tytułowym zarządzaniu ryzykiem. Bardzo interesujące były na przykład dyskusje dotyczące obecnej i przyszłej roli zarządzania ryzykiem, a menadżerów ryzyka w szczególności (Czy risk management i business management to nie to samo ?). Podobnie rozważano znaczenie ubezpieczeń w zarządzaniu ryzykiem (RM jako Risk Manager czy IRM, Insurance Risk Manager ?)....

Kto się boi nowych regulacji rynków finansowych? Którą wyspę wybrać ?! Czy wiadomo co zjedzono na Ladies Luch ? Z jakiej sławnej drużyny z Manchesteru United piłkarze pojawili się na eventach w Sztokholmie ? Czy rzeczywiście doszło do tajemnicznego spotkania Naczelnego Bloga z ........ na ulicy Drotniggsgatan?

O tym wszystkim w II części relacji ze FERMA Forum już za za chwilę na Blogu Ryzykonomia !

Zostańcie z nami ! Stay tuned !

Naczelnego 7 ryzyk IT

2011-11-10T03:00:00.000-08:00

Naczelny Bloga od rana lata jak szalony pod siedzibie Redakcji i "pożycza" od wszystkich pendrajwy i inne dyski. "Czas na poważne zarządzanie ryzykiem IT! " – woła dramatycznie. Wszystko dlatego, że nowe wiadomości o ryzykach związanych z utratą elektronicznych dat-ów powziął ...

Ryzyk utraty danych jest wiele. 7 co najmniej z licznymi i bardzo dramatycznymi konsekwencjami.

A fakty są następujące:

93 % firm , które utraciły swoje data center na 10 lub więcej dni w wyniku różnych kryzysów i katastrof zbankrutowało w ciągu roku od ww. wydarzeń. A 50 % ogłosiło natychmiastową upadłość.

(Źródło: National Archives & Record Administration in Washington).

I dalej...

94 % firm , które utraciły swoje dane nie przetrwało tego. 43 % nigdy nie wznowiło działalności a 51 % zamknęło ją w ciągu 2 lat ( University of Texas)

30 % z firm , które ucierpiało na skutek znacznego w skutkach pożaru wypadło z biznesu w ciągu roku a 70 % w ciągu 2 lat. ( Home Office Computing Magazine)

77 % z firm , które testują dane zgromadzone na zapasowych back-upach taśmowych znajdują na nich błędy zapisu ( Boston Computing Network, Data Loss Statistics)

7 na 10 z małych firm MSP, które utraciły swoje dane kończy działalność w ciągu 12 miesięcy

( DTI/ PWC)

96 % z wszystkich stacji roboczych w firmach nie jest back-upowana. (CPSRP)

50 % z wszystkich back –upów taśmowych zawiera błędy (Gartner)

25 % z wszystkich użytkowników PC traci dane każdego roku (Gartner)

Więcej wyczytać można w ciekawym artykule „7 sposobów na utratę danych”. Link do artykułu nasi PT Czytelnicy znajdą na profilu Facebookowym Ryzykonomii.

Brzmi dramatycznie, prawdaż ? Gdzie ten Naczelny mój dysk zapodział…?

Networking or not working

2011-11-04T14:20:00.000-07:00

Będąc niedawno na europejskim zjeździe menadżerów ryzyka FERMA Forum w Sztokholmie z zainteresowaniem przysłuchiwaliśmy się dyskusji dotyczącej ryzyka
(a wiec i szans i zagrożeń) związanych z uczestnictwem w nowym, sieciowo-społecznościowym świecie...

O FERMA Forum będą mogli Czytelnicy Ryzykonomii przeczytać na Blogu juz za chwilę, a ukaże się ona równolegle z wersją "gazetową" relacji w zaprzyjaźnionej z Ryzykonomią "Gazecie Ubezpieczeniowej".

Networking or not working...

Redakcja Bloga na tak postawiony problem odpowiada jak najbardziej pozytywnie.

Zapraszamy do kliknięcia "Lubię to" w lewym górnym rogu Bloga (właśnie tam :-) i jeszcze łatwiejsze śledzenie developmentów Ryzykonomii na fan page na Facebooku.

Facebook ułatwia śledzenie nowych wpisów na Blogu, na Fejsie zamieszczamy również linki do ciekawych artykułów i materiałów niezamieszczanych na Blogu, można podyskutować, skomentować i podzielić się wiedzą.

Networking or not working...

Na Golden Line Dział Spraw Sektora Publicznego Ryzykonomii od miesięcy prowadzi grupę dyskusyjną "Zarządzanie ryzykiem w sektorze publicznym JSFP" dedykowaną pracownikom sektora publicznego.

Grupa na GL sukcesywnie rośnie i co najważniejsze jest forum nowych merytorycznych dyskusji, a nie wieszakiem na reklamowy spam - jak to zwykle na forach GL bywa. Staramy się aby grupa była żywa, dodajemy nowe wątki.

Marzą się nam takie same gorące, sieciowe dyskusje jakie obserwujemy na międzynarodowych forach zarządzania ryzykiem, ech....

Networking or ~~not working~~ !

Procedura Przygotowawcza 101- Apokalipsa Zombie

2011-11-01T13:39:00.000-07:00

Zarządzanie kryzysowe, a w szczególności zarządzanie bezpieczeństwem to pojęcia, które robią u nas zadziwiającą karierę. Z podziwem należy zauważyć ile mówi się u nas o zarządzaniu kryzysowym i zarządzaniu różnymi „bezpieczeństwami” (a może powinno być niebezpieczeństwami !?) - wewnętrznymi, narodowymi, stadionowymi. Nie ma chyba uczelni, która by takiego zarządzania nie miała w swoje ofercie. Jest też oczywiście ustawa o zarządzaniu kryzysowym i centra zarządzania kryzysowego funkcjonujące w cały kraju.

A przecież zarządzanie kryzysowe to nic innego, jak szczególny przypadek zarządzania ryzykiem, tyle że ryzykiem - w domyśle ekstremalnym. Wydaje się również, że szczególnie w rodzimym wydaniu zarządzania kryzysowego kładzie się większy nacisk na przygotowanie do „zamiatania” po kryzysie, a niedostateczną uwagę poświęca się wcześniejszym etapom procesu – identyfikacji i analizie ryzyka.

Szczególnie osobistego, domowego przygotowania do kryzysów nigdy za wiele, bo na skuteczne zarządzanie kryzysowe składają się także nasze własne , domowe „plany zarządzania” kryzysowego. A któż o tym zawczasu myśli ?

Dlatego wszystkie sposoby są dobre, aby świadomość narodu w zakresie kryzys mandżmentu podnosić....

Oto amerykańskie rządowe i jak najbardziej serio Centrum Kontroli i Zapobiegania Epidemiom CDC na swoich stronach internetowych straszy wyimaginowanym atakiem Zombie. Oddźwięk społeczny akcji w USA (i nie tylko) jest, jak donoszą różne źródła, niezły. Można się domyśleć, że autorom tego happeningu informacyjnego właśnie o to chodziło, aby jak najszerszą publiczność tematem przygotowania na zagrożenia zainteresować.

Autorzy chytrze nadali akcji całkiem serio brzmiący tytuł „Procedura Przygotowawcza 101- Apokalipsa Zombie” i temat jak najbardziej profesjonalnie, tak jak zagrożenie „zwykłą” katastrofą naturalną czy epidemią opisują. Jest więc krótka charakterystyka zagrożenia (chodzące trupy napadające i pożerające spotkanych tu i tam obywateli), potem zgromadzono praktyczne porady z zaznaczeniem, że w przypadku tornada, trzęsienia ziemi czy epidemii, te same środki należy przedsiębrać.

Jak więc na wypadek ataku Zombie (albo jakiegokolwiek innego zagrożenia) CDC radzi nam się przygotować?

Po pierwsze potrzebujemy pakietu „zagrożeniowego”, a więc: 3 litrów wody na osobę na dzień, zapasu nie psującej się żywności (najlepiej takiej, którą i tak jemy regularnie), lekarstw (zwykłych i na receptę), podstawowych narzędzi i urządzeń (uniwersalnego noża, montażowej taśmy klejącej, latarki, radia na baterie), podstawowych środków higieny, koców i ubrań (po jednej zmianie dla każdego z rodziny), dokumentów (plus ksero), apteczki pierwszej pomocy (choć tu CDC przyznaje, że „już po tobie” jeśli cię Zombi ukąsi, ale w przypadku tornada apteczka też się przyda).

Po skompletowaniu tego zagrożeniowego hardwaru czas na przygotowanie (koniecznie z rodziną), małego, ale ważnego softwaru, czyli: zidentyfikowanie potencjalnych zagrożeń dla okolicy zamieszkania (oprócz Zombie mogą to być np. powodzie), zaplanowanie miejsca spotkania rodziny (jedno przy domu dla nagłych zagrożeń i jedno poza okolicą zamieszkania, gdy powrót jest niemożliwy), spisanie awaryjnych telefonów (policja, szpital, skrzynka kontaktowa). Ponadto, należy zaplanować kilka alternatywnych tras szybkiej ewakuacji (szybkiej, bo i Zombie potrafią szybko za ofiarą sunąć).

CDC kończy apelem: nie bój się, my czuwamy i możesz liczyć na naszą pomoc w przypadku każdego kryzysu….i odsyła do dalszych, już mniej awangardowo przedstawionych porad.

I Ty bądź przygotowany! Zombie atakują !

Z serem czy z szynką ?

2011-10-26T11:00:00.000-07:00

Zasadniczo nie ma znaczenia czy bułka jest z serem czy z szynką. Tym zarządzanie ryzykiem się właściwie nie zajmuje. Istotne natomiast jest prawdopodobieństwo: na ile jedzenie bułki może być śmiertelnie niebezpieczne ?

W trakcie prowadzonych warsztatów szkoleniowych czy wdrożeniowych z zarządzania ryzykiem zawsze szczególną uwagę poświęcamy zagadnieniu prawdopodobieństwa. Z reguły problem oszacowania owego „P” budzi co najmniej milczące kontrowersje - bo jak tu zmierzyć możliwość zajścia zdarzenia w przyszłości ?
Na jakiej podstawie ? Ciekawe, że opory wobec mierzenia prawdopodobieństwa szybko znikają, kiedy okazuje się, że nie są do tego wymagane jakieś permutacje czy inne matematyczne salto-mortale.

Jednocześnie, idąc na łatwiznę, łatwo zapomnieć o tym, że każda organizacja jest istną kopalnia danych o prawdopodobieństwie przeróżnych ryzykownych zdarzeń gdy owo „P” jest interpretowane jako częstość zajścia ryzykownych zdarzeń.

Zakładając normalne warunki funkcjonowania (a precyzyjniej: normalny rozkład prawdopodobieństwa) ekstrapolacja tak oszacowanej historycznej częstości zdarzeń na przyszłość daje możliwość bardzo precyzyjnego wyrażania prawdopodobieństwa. No bo przecież nie na codzień atakują nasz czarne łabędzie, Mega kryzysy czy fraudy.

Oczywiście, łatwiej jest ocenić ryzyko jako „duże” czy „małe” niż sięgnąć do skarbnicy danych firmowych, które niestety z punktu widzenia szacowania ryzyka mało kto analizuje.

Jeszcze dla zilustrowania, jak donosi prasa:

- trzymając kierownice jedna ręką szansa, że ominiesz przeszkodę, która nagle pojawi się na jezdni maleje o 30 – 40%

- 70% badanych kierowców przyznaje, że zdarzyło im się puścić kierownice lub prosić o jej przytrzymanie, a 90 % przyznaje, że zdarzało im się kierować kolanami

- 30 % wypadków powoduje zaśnięcie; najwięcej miedzy północą a 4 rano

- 5500 zabitych w 2010 amerykańskich kierowców wysyłało przed wypadkiem SMS

- jedzenie i picie za kierownicą jest bardziej niebezpieczne (wg amerykańskiej NHTSA Agencji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego niż korzystanie z komórek

Z serem czy z szynką ?

COSoTKA

2011-10-21T04:29:00.000-07:00

Ani samotrzeć ani samowtór, ale sami musimy dziś już IV Odcinek Podróży po Zarządzaniu Ryzykiem ala' COSO II kontynuować bo Naczelny Bloga od rana się jakimiś nowymi referencjami od naszych P.T. Klientów przechwala, już żeśmy się w Redakcji przyzwyczaili że jak się Stary z dumy nadmnie, to do wieczora nic merytorycznie nie wytworzy...a więc do dzieła.....

Dzisiaj obejrzymy z Czytelnikami Bloga najczęściej z COSO II kojarzoną "rzecz", a więc samą kostkę COSO II.

Costka ma za zadanie - w 3D - istotę zarządzania ryzykiem wg. COSO opisać. Mamy tu i Proces i Obszary ryzyka i Podmiot procesu (przedsiębiorstwo, jednostkę publiczną czy ngo) na części pierwsze rozłożone. W sumie fakt, ale....

Jak dla nas Proces zarządzania ryzykiem zbyt rozwlekle, aż na 8 poziomów jest rozpisany (środowisko wewnętrzne –aż do- Monitorowanie), również ....

...byśmy Kontrolę i Monitorowanie razem „zbili” bo istotą Kontroli jest Monitorowanie i vice versa. Również liniowe rozpisanie Procesu sugeruje chronologiczne następstwa poszcególnych jego elementów,

a przecież tu istotne są sprzężenia zwrotne i ich równoległość. Ten problem AS/NZS czy ISO 31000 znacznie lepiej obrazują.

Również to zauważyć musimy, że analiza Środowiska wewnętrznego to stanowcza za mało, a za mało o Środowisko zewnętrzne (którego na Costce nie widać), i które równie dla zarządzania ryzykiem jest kluczowe.... i znowu o tym aspekcie precyzyjniej konkurencyjne standardy ERM mówią, o „kontekście” zarządzania ryzykiem wspominając.

Drugim punktem procesu COSO jest Ustalanie celów i na temat ustalania celów zresztą się autorzy COSO sporo rozpisują, co Wielu najwyraźniej interpretuje ( bo to i z samej Costki wynika), że ustalanie celów (strategicznych i operacyjnych) w przedsiębiorstwie do zadań menadżerów ryzyka należy.

Nie należy, RM nie powinni i nie chcą (!) celów przedsiębiorstwa ustalać ( tak choćby z dyskusji, w której na FERMA Forum w Sztokholmie się przysłuchiwaliśmy, wynika, o tym napiszemy już za chwilę…) .

Inaczej ma się sprawa w rodzimym sektorze publicznym tu Ustalanie celów ściśle z zarządzaniem ryzykiem związano, co stosowne standardy jasno objawiają. I kropka …się tu nie dyskutuje. I kropka.

Bardzo cenne jest w COSO, co z kolei zbyt mało się zauważa, że COSO podkreśla konieczność równoległości i przenikania procesów określania strategii i analizy ryzyka. Choć niejedną dyskusję odbyto, co jest pierwsze: cele strategiczne czy analiza ryzyka tych celów – to typowy dylemat jajko-kura do niczego nie prowadzący, bo tu i jajko i kura równie ważne są, co COSO słusznie zauważa i podkreśla.

Przechodząc do "ścianki" obszarów ryzyka, to cztery obszary COSO deklaruje: strategiczne, operacyjne sprawozdawczości (reporting) i zgodności (compliance). Szczególnie dwa ostatnie na często zarzucane odchylenie bankowo-finansowe COSO wskazują, bo ryzyka raportowania o compliance do soxowych i audytowych korzeni COSO II nawiązują. Ryzyka te są oczywiście niezwykle ważne i aktualne, ale zdaje się mało które przedsiębiorstwo niefinansowe (o publicznych orgnizacjach nie mówiąc) taką typologię wprost przy wdrażaniu ERM zastosuje.

Wreszcie na ostatniej ścince Costki się trywialny podział organizacyjny znalazł, możnaby to sobie zupełnie darować, ale wiadomo, coś tam zapisać było trzeba.

Reasumując, najwyraźniej COStka wciąż się powszechnie podoba, o czym choćby samopochwalne badania COSO poświadczają.

A kolejne odcinki o COSO II , już wkrótce, póki co zagrożenia związane z jedzeniem bułek z serem (a nawet szynką) w następnym artykule omówimy....

ESRB czyli ryzyko systematyczne na celowniku

2011-10-11T10:37:00.000-07:00

W pamiętnym serialu „Dom” jeden z bohaterów, przodownik pracy socjalistycznej złamany w kolejnych odcinkach przez wyśrubowane normy murarki i spożywanie nadmiernych ilości spirytusu, opowiada taki dowcip:

„Na polu leżą buraki i ziemniaki . Pada deszcz. Co się pierwsze zbiera?

Odpowiedź: Egzekutywa”

Kryzys rozkręca się na dobre i wciąz pojawiają się nowe pomysły jak ryzykiem kryzysu zarządzać. Różne są na to pomysły, króluje niestety, idea nowych, ściślejszych regulacji. Regulacje, to jak wiadomo nic innego jak zarządzanie ryzykiem na szczeblu państwowym, czy unijnym. Oczywiście, aby zarządzać ryzykiem trzeba je identyfikować i analizować. A, że za głównego winowajcę kryzysu uważa się instytucje finansowe, najważniejszym podejrzanym wśród rozlicznych zagrożeń, staje się ryzyko systematyczne, związane właśnie z funkcjonowaniem rynków finansowych.

Tu nieco teoretycznie należy zauważyć, że nasz podejrzany jest ryzykiem niedostatecznie do tej pory zrozumianym. Na przykład: dlaczego rynki zachowują się tak, a nie inaczej, dlaczego zarażają się kryzysami jedne od drugich - oto tajemnice wciąż mało zgłębione.

Ale ryzyko systematyczne najwyraźniej trzeba jakoś okiełznać, taki się kształtuje wyraźny, ogólnoświatowy trend. Stąd pomysły, aby odpowiednie Ciała powoływać, które ryzyku temu mają patrzeć na ręce .

W Europie ryzykiem systematycznym ma się zajmować niedawno powołana Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ESRB), której zadania wytyczyły rozporządzenia Parlamentu i Radu Europy, w sprawie nadzoru makroostrożnościowego nad systemem finansowym.

O celach działania ESRB czytamy, że ma nie tylko identyfikować i analizować ryzyka systemowe, ale również publikować stosowne ostrzeżenia, a nawet wydawać zalecenia w sprawie środków zaradczych.

Podobnie, i w koordynacji z unijnymi regulatorami, po drugiej stronie Oceanu dyskutuje się utworzenie Systematic Risk Authority, jako dalszy ciąg porządkowania rynków finansowych zapoczątkowanych pakietem regulacji Dodd-Frank podpisanym w ubiegłym roku przez Obamę.

Zasadniczo to wszystkie pomysły zarządzania ryzykiem, w tym systematycznym, należy witać z radością, ale diabeł tkwi w szczegółach, jak zawsze, niestety.

Zwraca się choćby uwagę na formułę organizacyjną ESRB w której, już teraz objawia się biurokratyczne "zesłonienie". Nie chodzi tu nawet o koszty, bo nie takie sekretariaty w Unii funkcjonują, a o efektywność nowej instytucji.

Jak na komitet zarządzania ryzykiem, bo tak można zrozumieć jego rolę, ESRB to niezmiernie szacowne Ciało ca. 61 vip-owych głów liczące. Przewodzi mu szef Europejskiego Banku Centralnego, za nim idą szefowie i vice- banków centralnych oraz różnych organów nadzorczych rynków finansowych. Doradzać im mają dwa Komitety, w tym Naukowy, tamże spośród wielu chętnych Leszek Balcerowicz został również nominowany.

Wygląda imponująco, ale niejeden z obserwatorów pyta się już teraz: jak skuteczne i otwarte na nowe pomysły będzie tak duże i szacowne Ciało? I czy rzeczywiście zebrano specjalistów od ryzyka?

Ale, wracając do zgłębiania ryzyka systematycznego, rodzą się pytania, jak je analizować bez kolejnych „ujawnień” ala’ Basel II i Solvency II i prześwietlania ksiąg i innych tajemnic instytucji finansowych? I skoro o publikowaniu ostrzeżeń i „proponowaniu” środków zaradczych jest mowa, czy nie jest to za głęboka ingerencja w rynki i przede wszystkim przeciw-skuteczna? Czy makroostrożnościowi menadżerowie ryzyka z ustawowego powołania, od korporacyjnych będą lepiej zarządzać ryzykiem?

Dlatego i w Europie i Ameryce nie brak zwątpienia w sens tworzenia kolejnych ciał nadzorczych rynków finansowych. Choćby, jeżeli potrzeba ryzyko systematyczne zapoznać, a potrzeba, to mądrych głów, think-tanków i uniwersytetów nie brakuje. A konkurencja i zbiorowe myślenie, niekoniecznie dekretowane przy vip- owskim stole konferencyjnym może wiele dobrego zdziałać.

Pytań rodzi się wiele i to również zauważmy, że koncentracja na ryzykach systemowych nie powinna odsuwać uwagi od pracy nad przejrzystością Systemu czy upowszechnianiem zasad Ładu Organizacyjnego - w tym korporacyjnego zarządzania ryzykiem. Bo tu się rodzą fundamentalne problemy i później skumulowane, w postaci kryzysów straszących świat, się objawiają.

A już za chwilę do o(b)mawiania naszego stary dobrego COSO II powracamy....

Zarządzanie ryzykiem w szkołach wyższych

2011-10-06T02:38:00.000-07:00

"Właśnie wróciłem" ..... jakoś się tak niedziwnie składa, że znowu skądś wracamy, tym razem było to europejskie forum menadżerów ryzyka FERMA Forum. FERMA jest naszego POLRISKU starszym rodzicem, w którego Zarządzie członkujemy, a rzeczone Forum się w Sztokholmie przez ostatnie 3,5 dnia odbywało, o tym napiszemy za chwilę, gdy myśli ogarniemy i notatki zbierzemy.

Póki co zauważamy, że na stronie zaprzyjaźnionego Forum Akademickiego (zbieżność Forum-ów całkiem przypadkowa), elektroniczny wyciąg z jakiś-czas-temu już zamieszczonego na papierze tamże, artykułu Naczelnego Redaktora naszego Bloga się ukazał. Mianowicie dotyczył on naszego ulubionego zarządzania ryzykiem w sektorze publicznym, a w szkołach wyższych w szczególności. Link dla naszych P.T. Czytelników tutaj zamieszczamy.

http://forumakademickie.pl/fa/2011/05/zarzadzanie-ryzykiem-w-uczelni/

Kto chce, a jeszcze rzeczonego periodyka nie prenumeruje, może się z tekstem zapoznać . O tym na jakie ryzyka są narażone dzisiaj uniwerystety, politechniki i inne almametery pisaliśmy jeszcze na początku naszego blogowania przy okazji mega skuchy Harvard Business School-u.

To należy niewątpliwie dodać, że dzisiaj uniwersytety to nieledwie wielkie przedsiębiorstwa stosujące czasami (ale nie aż tak często jak powinny) nasz ulubiony Enterprise Risk Management.
W Polsce oczywiście, w szczególności te publiczne, a więc także i najwieksze szkoły wyższe, kontrola zarządzca obejmuje stąd i liczne wyzwania w zarządzaniu ryzykiem pochodzą. Prywatne zdaje się ryzykiem niespecjalnie systemowo zarządzają, po co w końcu, skoro nie muszą....

Artykuł wspominany- to rzecz oczywista - temat zarządzania ryzykiem w szkołach wyższych, jak to uniwersytetach, politechnikach i innych akademiach medycznych czy pożarniczych, jedynie potrąca, a mamy tu niezwykle ciekawe praktyczne doświadczenia. Zresztą sami akademikami "jedną nogą" będąc szczególnie temat zarządzania ryzykiem w szkołach wyższych sobie cenimy. O czym, i o innym, już wkrótce więcej napiszemy na Ryzykonomii, niebawem....

Zachomikowane i na zdrowie !

2011-09-24T05:28:00.000-07:00

Właśnie wróciliśmy z kolejnego projektu, gdzie żeśmy naszych P.T. Klientów do zarządzania ryzykiem wdrażali, a tu Naczelny dla Redakcji Bloga już nowe strategiczne wyzwania szykuje (o czym już niedługo), a przecież i dalsze części podróży po COSO kontynuować trzeba i nowe wątki korporacyjne i publiczne rozwijać, kiedy to wszystko zrobić, „Jak żyć, Panie Naczelny?” chciałoby się zapytać….

Tymczasem lektura Źródeł nowe developmenty w temacie ryzyka (acz niekoniecznie zarządzania ryzykiem przynosi) choć metodycznie rzecz ujmując i nic nierobienie też zarządzaniem ryzykiem można nazwać.

Jakis czas temu ciekawą wiadomość o zarządzaniu kryzysowym zachomikowaliśmy, zdaje się inkryminowana książka się do tej pory nie ukazała i nieodpowiedzialnie modelowej organizacji zarządzania kryzysowego w kraju nie podważa.

http://wyborcza.pl/1,75478,9337188,Cenzura_w_MSWiA__Nie_ma_kryzysu_w_kryzysie.html

Oto, zupełnie niedawno o hoaxach pisaliśmy i proszę, kolejny przykład: na rocznicę 11.09 hakerzy wysłali z twitterowego konta NBC News fałszywą informację o kolejnym zamachu ala' Al-kaida.

http://www.rp.pl/artykul/713525,715003-Podali-na-Twitterze-NBC-falszywa-informacje-o-zamachu.html

Gdzie indziej Źródła donoszą że hakerzy bezkarnie po stronach internetowych samorządów harcują , bzdety wypisują, a ich ofiary nawet pisnąć o tym się obawiają (?).

http://wiadomosci.onet.pl/kraj/ataki-hakerow-na-samorzady-nie-prosili-o-pomoc,1,4838361,wiadomosc.html

Więc hakerzy po tygodniu w celach edukacyjnych znowu wracają. Tamże informacje o 30 000 zanotowanych cyber-atakach na Publicznych znajdziemy, dalsze wzrosty tu wieszczymy bo obszar dla hakerów najwyraźniej bardzo „wdzięczny” jest .

Wreszcie NASA po raz kolejny nas słonecznymi magento-burzami Carringtona próbuje zastraszyć, o tym już skądinąd dawno wiadomo, całe szczęście te sensacje ludzie radzieccy tradycyjnie jednak podważają

http://wiadomosci.onet.pl/nauka/nasa-ostrzega-przed-slonecznym-uderzeniem,1,4852181,wiadomosc.html

Jak widać nowych ryzyk każdy dzień mnóstwo przynosi, a ktoby się nimi za bardzo przejmował już niedługo będzie mógł spokojnie na nowych eurostadionach usiąść i kilka browarków dla relaksu i zmniejszenia ogólnego profilu ryzyka łyknąć, które to udogodnienie nasi dzielni ustawodawcy na zakończenie swej żmudnej służby dla narodu, nam i kibolom przemyślnie zaordynowali. Na zdrowie!

COSO II do piersi Tuhaj-beja

2011-09-12T12:10:00.000-07:00

Kontynuujemy dzisiaj w cz. 2 rozpoczęty niedawno nasz cykl o "bibli” (choć nie dla wszystkich), zarządzania ryzykiem, czyli COSO II Zintegrowana struktura ramowa - bez tajemnic...

COSO II to "objętościowo" całkiem spora księga ca. 227 stron licząca, coś jak „Pan Wołodyjowski" do strony, kiedy Tuhaj-bej dumnie obnaża rybie tatuaże na piersiach (PIW, 1980), tylko co tu dużo gadać, emocji podobnych jak Sienkiewicz przedmiot naszych dziesiejszych rozważań w Czytelniku na pewno nie wzbudzi…

Właściwie to COSOII się od Streszczenia Kierowniczego zaczyna, ciekawe, być może już od początku autorzy podejrzewali , że z Kierownictwo z zasady tak długich dokumentów nie przeczyta...

Oprócz owego executive summary, cały raport w dwóch blokach jest zgrupowany: jeden to omawiany framework, „Struktura ramowa” ( trzeba przyznać dziwacznie to na polski przetłumaczono, ale tak już w pamięć zapadło), drugi to„Techniki zastosowania", o których jeszcze oddzielenie napiszemy.

W omawianym streszczeniu kierowniczym już na początku z magiczną kostka COSO się stykamy, dalej to

jeszcze omówimy, dzisiaj jeszcze na jeden element chcielibyśmy zwrócić uwagę. A ten mianowicie, że executive summary się od ważnego statementu autorów zaczyna a mianowicie, że „ zarządzanie ryzykiem obejmuje uzgodnienie apetytu na ryzyko ze strategią".

Ciekawe, że znaczenie określania apetytu na ryzyko przy określaniu strategii się bardzo często pomija, a to może najważniejszy element całego ERM-u.

No właśnie, jeszcze niedawno choćby konsultanci z KPMG donosili , że wśród badanych przez nich firm tylko 25 % posiadało formalnie określony apetyt na ryzyko….

Zostawmy streszczenie dla leniwym kierowników i idźmy śmiało dalej...

Już na początku czytania pierwszego rozdziału COSO II pt. „Definicje" właśnie definicjom poświeconemu rozwlekłość opisu nas uderza, charakterystyczny dla całego standardu, różne przykłady i przykładziki między wiersze powtykano, ma to swoje zalety, ale cały tekst nadmiernie „kawa-na-ławowym” czyni. Jednocześnie kluczowe definicje niepotrzebnie się komplikuje. Wystarczy choćby najważniejsze przytoczyć.

Ryzyko to możliwość , że zdarzenie będzie miało miejsce i negatywnie wpłynie na osiąganie celów .

Słusznie tu krytycy COSO wytykają, że ta definicja utrwala negatywne rozumienie ryzyka, choć co prawda, klika wierszy dalej definicje szansy znajdziemy :

Szansa to możliwość na wystąpienie zdarzenia, które efektywnie wpłynie na osiąganie celów.

No ale wrażenie "negatywu" zostaje...

W słowie „możliwość" też się zasadzki metodologiczne kryją, ta formuła od black swanów może odwracać uwagę, a te ryzyka, jak już kiedyś pisaliśmy, najbardziej niebezpieczne są .

Wreszcie definicja zarządzania ryzykiem:

Zarządzanie ryzykiem korporacyjnym jest realizowanym przez zarząd , kierownictwo lub inny personel przedsiębiorstwa uwzględnianym w strategii i w całym przedsiębiorstwie procesem, którego celem jest identyfikacja potencjalnych zdarzeń mogących wywrzeć wpływ na przedsiębiorstwo, utrzymanie ryzyka w ustalonych granicach oraz rozsądne zapewnienie realizacji celów przedsiębiorstwa.

Wszyscy przeczytali? Teraz proszę szybko z pamięci powtórzyć ? Nie wyszło ? Tegośmy się spodziewali, wiec nie stresuj się Czytelniku, nie ty jeden/na nie potrafisz tej definicji bez wkucia na blachę powtórzyć….

A i potem łatwo z głowy ulatuje...

W rozdziale definicyjnym COSODWA wiele jeszcze definicji znajdziemy, w tym bardzo fajną definicje apetytu na ryyzko odnosząca się do wartości przedsiębiorstwa. Choć z drugiej strony, w przypadku sektorów publicznych czy non-profitów trudniej nam będzie taką definicję apetytu praktycznie ugryźć.

W kontekście apetytu na ryzyko COSO podaje również koncepcje limitów ryzyka, które są, ciekawe

„akceptowanym poziomami odchylenia w realizacji poszczególnych celów" i swego rodzaju składowymi pod-apetytami głównego apetytu ryzyka, które powinny być „uzgodnione” z tymże naczelnym apetytem na ryzyko.

Osobiście ta kombinacja apetytów i limitów słabo sie nam podoba, bo apetyt na składowe limity rozbija.

Można by też z tego sądzić , że ów "naczelny" apetyt na ryzyko to jakaś jedna zagregowana wartość/wielkość, która apetyty na ryzyko ze wszystkich obszarach działania organizacji sumuje.

A przecież inna koncepcji wielu apetytów na ryzyko całkiem sensowna jest.... tylko po co wtedy te limity ?

Jednak rozumiemy, że pojęcie limity ryzyka mają silne konotacje bankowo-finansowe, a przecież właśnie ta branża bardzo była twórcom COSO bliska...

...Tak wyrozumiale dla autorów COSO omawianie I-ego rozdziału kończymy, a do sekowania dalszych części COSO-wego frejmworku wracamy już niebawem….

Napoleon nie żyje !

2011-09-04T14:01:00.000-07:00

Jakiś czas temu telewizja Planete emitowała program „Yes man-i naprawiają świat” o grupce dość antykapitalistycznie nastawionych, acz raczej sympatycznych aktywistów, którzy organizują różne brawurowe mistyfikacje. Mistyfikacje, których ofiarami padały takie firmy jak Halliburton, Shell czy Dow Chemicals posądzane o różne nieetyczne postępki.
No i mamy kolejny temat do zarządzania ryzykiem...

Hoaxy, czyli mistyfikacje w wykonaniu Yes Manów, to sam w sobie dość zabawny szoł, choć jest tam wiele pouczających wątków, kto chce może sobie na You tube polską wersję filmu wyklikać. („Yes Meni Naprawiaja Swiat part-1 Lektor PL”). Chętnym szczególnie polecamy hoax na konferencji Halliburton (cz.4) o "Jajachratunkowych", boki zrywać...

Choć wspomniani "fikcjonerzy" o korzyściach dla siebie najwyrażniej nie myślą, to nie zawsze tak jest....

Mistyfikacje, mające przynieść mistyfikatorom określone korzyści to nie temat nowy. Pamiętna jest mistyfikacja z 1814 roku, kiedy to mistyfikatorzy rozpuścili informacje o sieci Napoleona Bonaparte, w celu spekulacji na londyńskiej giełdzie. Hoaxmani, w tym jeden członek Parlamentu, skończyli za kratami ale pokusa pozostaje.

Dzisiaj wielką pokusą mistyfikatorów może być również chęć zaszkodzenia różnym "złym " firmom.

Zreszta, jak każdy już przedszkolak wie, plotki i różne mistyfikacje swoim własnym życiem żyją i często nawet nie wiadomo kto - i po co - za nimi stoi.

Ostatnio ofiarą mistyfikacji a może plotki padł koncern Nestle - a pierwotną przyczyną było wykrycie kawałka szkła w słoiku odżywki dla dzieci sprzedanej we Francji.

W Polsce podobno 3 miliony internautów powtórzyło informację o rzekomym zagrożeniu , cześć zresztą zaczynających się dość surrealistycznie >>>Nie wiem, czy to prawda, ale kopiuję: Nestle ......"

Kolejny przykład bieżący: na początku sierpnia świat obiega nieprawdziwa informacja o planowanym downgradzie ratingu inwestycyjnego Francji. I choć S&P, Fitch i Moodys szybko dementują, a cały francuski rząd na czele z mężem reprezentacyjnej żony (ach, żebyśmy takie reprezentacyjne żony oficjeli mieli - no właśnie, dlaczego nie mamy ? przyp. red.) protestuje, CAC 40 ( 40 żabojadowych spółek o największej kapitalizacji) spada chwilowo o 4,7 % . Wtóruje mu niemieckie DAX (minus 5% ) , a nawet japoński NIKKEI – 2%. No o rodzimych WIG20 nie wspiminając - w pewnym momencie "zjechał" o w dół o 7,2% …

Źródło: CNN

To są gigantyczne straty… choć ostatecznie informacja o obniżeniu ratingu okazuje się nieprawdziwa, a czy to plotka czy mistyfikacja, badają do dzisiaj stosowne nadzory finansowe .

Hoaxów najwyraźniej coraz więcej się mnoży i stanowią rosnące zagrożenie.

W dzisiejszym nerwowym świecie milionów facebookowych przyjaciół – przyjaciół- przyjaciół informacje rozchodzą się błyskawicznie.

Hoaxowych czy plotkowych zagrożeń najwyraźniej przewidzieć się po prostu się nie da, pytanie nawet czy można się na nie wogóle przygotować. Zapewne dobre procedury reagowania na kryzysy coś tu mogą pomóc. Choć wspomniane Nestle zdaje się rozpaczliwie o istocie problemu informowało, ale zdaje się facebokowy matrix mało na te informacje zwracał uwagę…

Mamy więc kolejne ryzyko miękkie, a właściwie super miękkie. Bo istotą jest zagrożenie, które w istocie nie istnieje...

O! COSO !! cz.1

2011-08-28T13:25:00.000-07:00

Niedoczekane lipcopadowe upały skryły już grzmoty sierpnia, a wakacje mają się ku końcowi… w tej atmosferze różne stare i nowe skrzynie z wiedzą przeglądamy, szczególnie jedną, co nam kostkę Rubika na myśl przynosi - nie, nie tego rubika, młodzieżom spiesznie wyjaśniamy, które to rubikowego cudeńka w papierniczym nie musiały onegdaj wypatrywać, eh!

To costka COSO….

W niniejszy MiniProjekcie, który właśnie Publiczności obwieszczamy, chcemy się kilkuodcinkowo nad COSOII „Zarządzanie ryzykiem korporacyjny- zintegrowana struktura ramowa” pochylić i naszym P.T. Czytelnikom swoje przemyślenia o tym najbardziej popularnym standardzie zarządzania ryzykiem world-wide przedstawić, gdyż:

Jest najbardziej popularnym standardem ERM
Również w Polsce…chyba…
Wciąż żyje, choć niejeden życzy mu rychłego zgonu
Nie jest takie złe jak niejeden mu imputuje, choć za dużo tam ględzenia, jak dla nas
Już w wielu miejscach jest zaimplementowane i pewnie na długo tam pozostanie
Niektórzy uważają , że robią COSOII, a jak jest naprawdę…

Także, zanim się nad treściami rozwiedziemy, kilka słów o samym Bohaterze należy podsumować...

COSO II jest drugim dzieckiem COSO (The Committee of the Sponsoring Organization of the Treadaway Commission) i inicjatywą non-profit następujących organizacji: AICPA (American Institute of Certified Public Accountants), AAA (American Accounting Association), FEI (Financial Executives International) oraz IIA (The Institute of Internal Auditors).

Pierwszym i wciąż dobrym zdrowiem cieszącym się dzieckiem Komitetu jest COSO I "Kontrola Wewnętrzna". Żeby te interrodzinne zależności jeszcze uściślić, to COSOII "Zarządzanie ryzykiem" jest znaczeniowo szersze niż COSOI "Kontrola wewnętrzna", a sama kontrola wewnętrzna jest integralną częścią zarządzania ryzykiem korporacyjnym.

Tak przynajmniej jest w COSO II czarno na białym zapisane, a o-dziwo mało kto o tym wspomina albo pamięta, co uwiarygodnia wyrażane w pewnych kręgach Redakcji podejrzenia, że nieliczni tę, skądinąd ciężkawą lekturę, od deski do deski przemęczyli, za co ich koniec końców nie winimy - bo od czego jest Ryzykonomia...

Wogóle to zawsze się dziwimy: dlaczego się w dyskusjach i dokumentach zarządzanie ryzykiem mniej lub bardziej domyślnie de facto jako podsystem kontroli wewnętrznej się przedstawia, podczas gdy samo COSO pisze, że jest akurat odwrotne. Osobiście nie do końca się również z tym przyporządkowaniem z COSO zgadzamy, to są radczej funkcje tworzące "linie obronne" organizacji przed przed zagrożeniami. Także, dla porządku tylko pełne poważanie dla kontroli i audytów deklarujemy i to, że niezwykła wagę do nich przykładamy.

Jak widzisz, Czytelniku już na początek trochę czytania COSO ci zaoszczędziliśmy teraz jeszcze popularność COSOII badaniami samego COSO jak i naszej rodzonej FERMA-y udokumentujemy:

A o dalszych jasnych i ciemnych, znanych i nieznanych stronach COSOII, w kolejnych odcinkach serialu COSOII, już wkrótce. Zostańcie znami !!!

Risk manager w podróży z Mapą (ryzyka)

2011-08-21T05:04:00.000-07:00

Właśnie powróciliśmy z kolejnej podróży po Polsce gdzie naszym P.T. Klientom w zarządzaniu ryzykiem doradzaliśmy, a podróżując jak zawsze oczy szeroko otwarte mięliśmy i rożne obserwacje pod kątem tematu przewodniego Bloga czyniliśmy, aby po powrocie zdać z nich naszym P.T. Czytelnikom wierną relację, do czego się w ramach naszej samozwańczej misji krzewienia Ryzykonomii w bliżej niesprecyzowanej przeszłości przecież zobowiązaliśmy….

Uffff...............dlugie nam się zdanie i wielokrotnie złożonezbudowało, podobnie wiele złożonych Budów w czasie naszej ostatniej podroży samochodowej przez Polskę widzieliśmy. Widok to imponujący, zaiste….

Od razu śpieszymy wyjaśnić, że podróżowaliśmy samochodem w złudnej nadziei, że może trochę , ociupinę sprawniej niż ostatnio koleją przejedziemy - ale, niestety….

Tak więc "do czasu" wszystkie niewygody znosiliśmy ze zrozumieniem ( wiadomo, kiedyś w końcu trzeba budować) aż nas gdzieś w okolicy Mławy na „Krajówce” krew zalała. Tam to budowlańcy ręcznie „mijankę” znienacka osadzili i korki na kilometry w jedną i drugą stronę wyprodukowali.
Rozumiemy - budować trzeba, ale czy oznaczać to musi całego kraju na najbliższe lata praktyczne zatrzymanie. Jakie tu są ryzyka ? I ile kosztują ?

Już kiedyś pisaliśmy o przygotowaniach do Olimpiady w Vancouver, że analizując ryzyko tamże, brano pod uwagę nie tylko same wydarzenie, ale także jego wpływ na prawidłowe funkcjonowania komunikacji, urzędów, sądów i biznesu oczywiście też. Bo przecież żyć i pracować trzeba.

Wydaje się więc uzasadnione, że choćby budując Mapę ryzyka przedsięwzięcia budowy infrastruktury (zakładając teoretycznie, że takie Mapy czy Rejestry Ryzyka gdzieś powstają) powinno się brać pod uwagę nie tylko korzyści, ale i zagrożenia i – również – i „czasowe” ich oddalenie. My strojąc w Mega Korku pod Mławą tak szybko tamtejszą Mapę Ryzyka w myślach rozrysowaliśmy:

Czyli, jak nam się zdaje „zwykła” Mapa ryzyka nie wystarcza i dla właściwej analizy zintegrowanego ryzyka. należy cały bilans szanse-zagrożenia + czas rozważyć.

Nawiasem mówiąc uważamy, że na bieżące zagrożenia, związane z permanentnym unie-ruchomieniem podróżujących prywatnie i w biznesie różne środki zaradcze można znaleźć.
Objazdy, rozłożenie prac, czy zwykłe tablice przydrożne z informacjami, wiele dobrego mogłyby dla zmniejszenia bieżących, negatywnych skutków realizacji przyszłych szans zdziałać.

Co nas uczą MegaSkuchy?

2011-08-13T08:59:00.000-07:00

Porzuciwszy dość jałowe rozważania na temat „właściwego” kursu franka powracamy do najnowszych developmentów na polu korporacyjnego zarządzania ryzykiem. Dziś na tapetę weźmiemy wnioski z raportu wydanego przez bratni brytyjski AIRMIC, a noszącemu znamienny tytuł „Droga do ruiny”. No bo ruiny były...

Autorzy analizują 18 wielkich MegaSkuch. Ofiary opisane w raporcie to: AIG, Arthur Andersen, BP, Cadbury Schweppes, Coca-Cola, EADS Airbus, Enron, Firestone, Maclaren, Northern Rock, Shell and Société Générale. Łaczne straty to – bagatela- co najmniej 6 miliardów zielonych.

MegaSkuchy warte były: w 11 przypadkach głowy 11 chairmanów, CEO lub członków. W 16 przypadkach białokołnierzaści otrzymali kary finansowe, a w 4 poszli za kraty.

Wszystkie opisane kompanie do tej pory z trudem liża rany - oczywiście z wyjątkiem tych , których już , jak Enron-u czy AA-a nie ma wśród nas.

Przyczyny owych korporacyjnych tragedii, które mogą spotkać każdego z nas ( i to jest ten wątek edukacyjny Drogi Czytelniku, bo przecież nie straszymy dla samego straszenia) są krótkie i łatwe do zapamiętania:

Niedostateczne umiejętności monitorująco-kontrolno-nadzorcze executywnych i non-executywnych z boardów
Ślepota ( oooo, nazywanie rzeczy po imieniu się nam zawsze podoba przyp. red) na negatywne ryzyka inherentne, a w szcególności związane z obranym modelem biznesowym i dotyczące reputacji. I dodatkowo ślepota niesymetryczna w stosunku do ostrości widzenia szans zwiażanych z tymi samymi czynnikami. Innymi słowy : jesteśmy najlepsi , jesteśmy wspaniali, jesteśmy po prostu ze stali, la,la,laaaa,….
Niedostateczny (brak ?) przywództwa w zakresie etosu i kultury organizacyjno-biznesowej (ciagle się nam ta "kultura" pojawia, sami się zaczynamy czuć nieswojo, u nas w biznesie się podobnymi dyrdymałami specjalnie nie zajmujemy, nieprawdaż? przyp. red - znowu...)
Wadliwa komunikacja wewnętrzna i nieefektywny przepływ informacji
Wysoki stopień skomplikowania organizacji i nieustanne zmiany (w tym ryzyka M&A-ów)
Niewłaściwy system motywacyjny (ten formalny i ten nieformalny)
„Szklany sufit” powodujący że risk management i internal audyt nie mają możliwości raportować i analizować ryzyk związanych z działalnością najwyższego kierownictwa

Raport podsumowuje krótko, że wymienione ryzyka były niebezpieczne na 4 sposoby:

Stanowiły potencjalne śmiertelne niebezpieczeństwo dla wymienionych
Gdy się materializowały wywoływały katastrofalne, nieubezpieczalne straty i wprost zagrażały posadom top-menadżmentu
Czasami stanowiły czynnik transformujący znaczne, ale „zarządzalne ryzyka” w katastrofy, które niszczyły reputację i misję firmy
Większość z w/w ryzyk jest poza „zasięgiem” obecnych technik analizy ryzyka i wykraczają poza kompetencje i wiedzę typowych risk manadżerów. Jednak nieidentyfikowane i nie zarządzane pozostaję nieporzebnie śmiertelne niebezpieczne

Co nas uczą MegaSkuchy? A uczą ?

Racjonalna niepewność franka

2011-08-09T14:28:00.000-07:00

„W długim okresie wszyscy będziemy martwi” zauważył kiedyś Lord Maynard Keynes. Te i inne kwaśne skojarzenia nam na myśl przychodzą gdy oglądamy na szklanym ekranie gadające głowy przyszłość od ręki przepowiadające.

Nie żebyśmy się specjalnie zarządzaniem ryzykiem walutowym emocjonowali, choć wiemy to i owo na temat, ale trudno żeby głosu nie zabrać, gdy rynki finansowe szaleją i frank szaleje.

A o ryzyku związanych z kredytami w CHF-ach już na początku tego roku pisaliśmy przy okazji (polskiej) Mapy Ryzyka Ryzykonomii (tutaj).

I to wcale nie dlatego żebyśmy specjalnie genialni byli o tym przypominamy, ale taka jest dola risk managera, żeby stare prawdy powtarzać i wysłuchiwać w odpowiedzi do znudzenia, że „nam się to przydarzyć nie może”.

Podobnież bańka spekulacyjna cen nieruchomości już na naszym rynku drży napompowana, a przecież wiele już podobnych było w historii i schemat się zawsze podobny powtarzał.

Wracając do tematu szaleństw franka, to szczególnie nas irytują opinie, że obecny kurs jest nieracjonalny i na pewno się "racjonalnie" w krótszym lub dłuższym okresie ustabilizuje (zmieni).

W meandry analiz fundamentalnych czy fraktalowych nie próbując się zagłębiać zauważamy Drodzy Frankomentatorzy, że ekonomia już dawno mitologiczny paradygmat o racjonalności zachowań rynków porzuciła.

Decyzje podejmują ludzie, a ci w warunkach niepewności (czyli zawsze) wcale racjonalnie się zachowywać nie muszą i nie zachowują. Takie efekty jak framing czyli perspektywa decydenta, asymetria informacji, kaskady informacyjne czy „zwykły” herding, stadność zachowań, już dawno to zauważono, racjonalność pod znakiem zapytania postawiają. Nieznaczy to, że racjonalności ekonomii w ogóle nie ma.

Jest , tylko często inna dla Pana Władka, Pani Zosi czy Pana Mietka.

Szarlatanerią jest dla nas, choć rozumiemy , że jak mikrofon podtykają, to coś powiedzieć trzeba twierdzenie, że kurs dajmy na 3,33 jest racjonalny a 4,12 nie. Kto empirycznie racjonalności takich a nie innych kursów dowieść może. Pomogą długie okresy? A jakie to są długie okresy bardziej dla dłużników bankowych przyjazne ? Kto wie co się na świecie z 2,5,10 lat wydarzyć może?

I dlatego zarządzanie ryzykiem się wróżeniem z fusów nie zajmuje. I łopatologicze ale recepty daje.

Na przykład: nie traktuj hedgingu pozycji walutowych firmy jak gry w kości.

Albo: zadłużaj się w walucie, w której zarabiasz.

I nie kop się z koniem niepewności. Chyba że lubisz hazard. Ale tą popularną skądinąd dziedziną ludzkiej aktywności już risk management innym specjalistom pozostawia.

Bo to niepewność jest racjonalna, a racjonalnośc niepewna...

Ordnung Risk Management i Konsultacje Sp. cz. II

2011-08-02T09:20:00.000-07:00

Bywszy i powróciwszy dopieroco z wizytą u naszych germańskich sąsiadów powracamy ochoczo do tematu Green Papiera, który streszczaliśmy poprzednio. Dziś się skupimy na tym, co tam o zarządzaniu ryzykiem napisano.

Skoro jednak o naszych podróżach do krainy Ordnungu wspomnieliśmy, to musimy przyznać że każdorazowo uderza nas jak silna jest tamtejsza kultura zarządzania ryzykiem.

Zwana też niekiedy niemieckim porządkiem/organizacją, a nawet ironicznie brakiem polotu, kultura zarządzania ryzykiem jest kultywowana na zachód od Odry od najniższego poziomu życia codziennego, społecznego i najwyraźniej biznesowego.

Widać to wszędzie.Trudno choćby na niemieckich ulicach zobaczyć dziecko na rowerze czy rolkach bez stosownych hełmów czy ochraniaczy. U nas dbanie o bezpieczeństwo własnych dzieci i swoje to wciąż najwyraźniej wstyd niemały, i wyzwanie dla kultury szwoleżersko- ułańskiej. Choć każdy, kto się kiedykolwiek na rowerze czy rolkach w.........ł (ilość kropek jest całkowicie przypadkowa przyp. red. )

o skuteczności tych środków zarządzania ryzykiem zaświadczyć może.

Takich przykładów można mnożyć mnóstwo.

Intrygujące, że na korporacyjnym polu Niemcy wcale w mnożeniu standardów zarządzania ryzykiem nie przodują, choć oczywiście, szerzej w obszarze Corporate Governance niemiecki KonTrag w tyle za innymi nie zostawał.

Wystarczy też na niemiecki Wirtschaft spojrzeć, żeby zrozumieć, że ścieżka dokumentowej komplajansowości nie jest jedyna w skutecznym zarządzaniu.

Szerzej do tematu niemieckich rozwiązań w zakresie zarządzania ryzykiem wrócimy przy innej okazji niebawem.

A tu przecież jeszcze obiecana tematyka Zombi czeka, więc zarękawki zakasać trzeba….

W przedmiotowym Green Papierze, w zasadzie o zarządzaniu ryzykiem explicite mówi się w jednym, dedykowanym rozdziale. Znajdziemy w nim zajawkę jak ważne jest zarządzanie ryzykiem dzisiaj i w ogóle i - co istotne - że każdorazowo ERM powinno być krojone na miarę organizacji. (Wiadomo!)

Oczywiście dla powodzenia całej operacji kluczowy jest „ton płynący z góry”, a więc odpowiednie i poważne (!) zaangażowanie zarządów i rad nadzorczych. W tym celu istotne jest również klarowne (dla pracowników i akcjonariuszy) opisanie: kto za co w zarządzaniu ryzykiem odpowiada.

Autorzy Zielonego Papieru (a?) w ramach konsultacji stawiają również zainteresowanemu społeczeństwu pytania :

1) Czy zgadzasz się z opinią, że zarząd/rada nadzorcza powinna aprobować i brać odpowiedzialność za apetyt na ryzyko i informować o nim odpowiednio akcjonariuszy ? Czy ta informacja powinna dotyczyć ryzyk istotnych dla interesariuszy ze społeczeństwa (societal risks) ?

Ryzykonomia odpowiada:

Na pewno powinna aprobować i brać odpowiedzialność. Ostrożnie natomiast z informowaniem szczegółów

apetytu na ryzyko, bo to informacja wrażliwa i cenna dla konkurencji.

Natomiast informacja o kluczowych ryzykach „społecznych”, szczególnie w świadomych CSR-owo firmach coraz częściej znajduje się w raportach spółek. Zapewne ta praktyka będzie coraz częstsza, bo tego oczekują interesariusze, wydaje się więc że samoregulacja będzie lepsza od kolejnej regulacji.

2) Czy zgadzasz się z opinią, że zarząd/rada nadzorcza powinny zadbać o to, aby kompanijny system zarządzania ryzykiem byl efektywny i odpowiadał profilowi ryzyka firmy ?

Ryzykonomia odpowiada:

Tak , naturalnie że tak ! Oczywiście mamy nadzieję ze wspomniane Organa znają i rozumieją jaki ów profil ryzyka jest. Bo różnie to bywa….

I to by było na tyle - w temacie konsultacji społecznych - na dziś.

Konsultacje Społeczne cz.1

2011-07-19T13:45:00.000-07:00

Pomimo, że korporacyjna Polska obezwładniona słońcem z lekka zamarła w bezruchu, to nie znaczy, że konsultacje społeczne nie trwają. Trwają.

Jeszcze późną wiosną Europejska Komisja „wypuściła" wstępne opracowanie p.t. "Green paper. The EU corporate governance framework ” czyli „Raport o corporate governance w Państwach członkowskich EU”. Corporate governance to temat bliski dla zarządzania ryzykiem, więc dokumentu tego nie możemy przeoczyć.

Jednoczesnie Komisja otworzyła konsultacje społeczne przed ogłoszeniem oficjalnej i ostatecznej wersji dokumentu. Redakcja Bloga Ryzykonomia czując się również przez Komisję zahaczona, niniejszym tekstem w konsultacjach społecznych również pouczestniczy.

Najogólniej podsumowując to się Papier Konsultacyjny KE na kilku problemach koncentruje:

Ład Korporacyjny w spółkach publicznych i niepublicznych, dużych i małych
Rola rad nadzorczych
Rola akcjonariuszy
Efektywność zasady „comply or explain”

Co więc z Green paper-a wynika ?

- Należy być ostrożnym z prze- regulowywaniem i najwyraźniej powinno się ono zatrzymać na spółkach publicznych. Z pewnością zasady CG również spółkom nielistowanym pomoże ale to już ich własna decyzja.

Ład Korporacyjny to idea ważna dla firm niezależnie od ich wielkości. Oczywiście należy dostosowywać narzędzia do potrzeb i rozmiarów organizacji.

- Zarządy i Rady nadzorcze powinny być odpowiedzialne, dobrze poinformowane, ogóle dość mądre i opłacane odpowiednio, na jasnych zasadach oczywiście. O Polskiej specyfice chciałoby sie tu wiele powiedzieć, ale aż tak szczegółowy raport nie jest. Raport porusza również gorący temat udziału kobiet w wladzach spółek, jest ich w Europie ca. 12 % najwyraźniej niezawiele choć badania wskazują, że udział kobiet może dawać określone korzyści, choćby wynikające z dywersyfikacji podejścia do problemów. Poza tym kobiety są bardziej sumienne w wypełnianiu swoich obowiązków i czesciej przychodzą na posiedzenia, taka prawda.

- Akcjonariusze, szczególnie ci mniejsi, według autorów opracownia niespecjalnie się corporate governance i w ogóle sposobem zarządznia spółkami interesują.

Ciekawy tu się jawi kontrast: corporate governance cenią inwestorzy giełdowi, którzy są gotowi wyraźnie więcej płacić za akcje dobrze „poukładanych” spółek.

Najwyraźniej „akcjonariusze” i „inwestorzy” to nie zawsze to samo.

Ostatecznie trudno akcjonariuszy zmuszać żeby interesowali się jak zarządza się spółką.

- „Comply or explain”

Autor czyli Komisja przywołują badania, które pokazują, że spółki dość luźno traktują człon „explain” powszechnej zasady różnych kodeksów corporate governance. Nawet w 60 % przypadków, kiedy spółki zdecydowały się na „not to comply” owe „explain” było „niedostateczne” .

Niedostateczne, oznacza że spółki jedynie zamieszczają w raportach stwierdzenia, że nie wprowadzają rekomendacji kodeksów corporate governance albo te wyjaśnienia były bardzo (bardzo) ogólne.

Jak mogą być ogólne, sprawdzić można łatwo, choćby próbując wyczytać w raportach polskich spółek jak zarządzają one ryzykiem .

Ale, ale , skoro o zarządzaniu ryzykiem mowa to naturalnie , Green Paper ten temat adresuje… ale o tym już w kolejnej części naszych Konsultacji Społecznych, niebawem.

Pielgrzymka Radia Maryja

2011-07-11T07:18:00.000-07:00

Bracia i Siostry !

Pax, pax ! Nie kasujcie pochopnie linków do Bloga Ryzykonomia !

To nie skutki upału przywiodły nas do dzisiejszego tematu, ale nasza Misja szerzenia Zarządzania ryzykiem wśród bliźnich.

W temacie "okołoduchowym" pisaliśmy już kiedyś, dzisiaj i jako, że sezon wakacyjnych pielgrzymek w pełni, nie możemy nie wspomnieć o ryzykach związanych z jakże prastarą działalnością człowieka, czyli pielgrzymowaniem.

Niektórzy mówią nawet, że całe życie człowiecze to pielgrzymka... my jednak w filozofii mniej biegłymi będąc, na blogu się na organizacyjnej stronie zagadnienia koncentrujemy.

Jak donosi GW (jak widzisz Czytelniku źródła starannie dobieramy i o żadne ultrakonserwatywne czy kryptonarodowe odchylenie nas z lekka posądzać się nie da ), pierwsza duża Pielgrzymka do Częstochowy w tym roku, właśnie Pielgrzymka Radia Maryja, stała się "próbą generalną przygotowania służb zarządzania kryzysowego w Częstochowie do szczytu pielgrzymkowego w tym roku".

Ciekawe to lessons learned dla każdego managera-organizatora, łącznie z empirycznymi danymi co do częstości zdarzeń , choćby ilość zasłabnięć na parafię czy zagubień/godzinę. Zupełnie serio, takie dane są w zarządzaniu niezmiernie cenne, choć któż je gromadzi ?

Nadnmienić należy, że informacja GW jest pozytywna bo służby kryzysowe z Bożą Pomocą sobie poradziły i kryzys się nie zdarzył choć masa ludzi się zjechała ( a raczej zeszła).

Nie po raz pierwszy nas to dziwi jak dużo się U Nas mówi o zarządzaniu kryzysowym. A przecież trudno w Częstochowie pielgrzymki nazywać „kryzysem”. Kryzys to sytuacja ekstremalna. A co z ryzykami ?

I znowu od nazewnictwa i przyjętej metody wiele bardzo zależeć może…

Skoro o pielgrzymkach mowa to niebezpieczeństwa z nimi związane, choć nie duchowe oczywiście, od dawna spędzają sen z oczu wielu - i to nie tylko w Częstochowie .

Przykładem ekstremalnym jest muzułmański حج, hadżdż , czyli pielgrzymka do Mekki w Arabii Saudyjskiej Tam na terenie niespełna 8 km kwadratowych gromadzi się nawet 2,5 miliona pielgrzymów.

Kilkukrotnie doszło zresztą do tragedii: w 1990 zatratowano 1426 osób w tunelu Al-Ma'aisim, a na moście Jamarat podczas rytuału kamieniowania w 2004 roku zginęło 250 osób, a w 2006 osób 346. Po tych wydarzeniach odpowiednie środki zaradcze zostały w końcu podjęte.

Tu zauważyć musimy, że tunele, mosty i inne przewężenia to naturalne punkty krytyczne na każdym dużym zgromadzeniu, pisaliśmy już o tym w przypadku Duisburga i takie lekcje pilnie przerabiać trzeba.

Domyślasz się zapewne Drogi Czytelniku, że nam tu nasze ulubione EURO na myśl przychodzi , trudno takich paraleli nie dostrzegać (my dostrzegamy wiele) choć oczywiście, cel imprez nie zawsze tak zbożny jak omawiany dzisiaj bywa.

Krótko jeszcze temat uzupełniając to nasze Źródła około-pielgrzymkowe następujące ryzyka jako kluczowe dla pielgrzymek podkreślają:

Bardzo duża liczba osób w bardzo ograniczonej przestrzeni
Wjazd i wyjazd
Problemy z kontrolą ruchu tłumu
Panika, deptanie, tratowanie
Kongestie komunikacyjne
Problemy z komunikacją wogóle
Zagrożenie epidemiologiczne ( takie choćby właśnie w Mekce w związku z chorobami tropikalnymi w zanotowano, co zaowocowało podjęciem przez saudyjskie władze odpowiednich sił i środków)
Ataki terrorystyczne
Problemy z akomodacją czyli zakwaterowaniem
Dostarczenie wody, pożywienia, prądu, energii
Zapewnienie higieny
Itp.itd

Po to jednak, przecież Pan Bóg człowiekowi dał rozum , żeby i pielgrzymki do Niego w sposób przemyślny organizował i ryzykiem zarządzał, czego ani małpa ani pingwin ani inny stwór lądowy, wodny czy podziemny nie potrafi. ( tu nam się nieopatrznie kolejny argument pro-wdrożeniowy pojawił .....)

Na koniec jeszcze dodamy, że organizatorzy z Mekki kierują do pielgrzymów ustawicznie przesłanie:

„Bądźcie przyjaźnie nastawieni, zachowujcie się rozważnie i uprzejmie. Nie pchajcie się” .

Proste i sensowne, prawda ?

Wakacyjne ryzyko (nie)zmęczenia

2011-07-06T13:31:00.000-07:00

Witajcie, witajcie, witajcie drodzy Czytelnicy !!!! Trochę nas nie było ale już jesteśmy. I ledwie żeśmy po wyjeździe regeneracyjno-integracyjnym Redakcję Bloga odkluczyli, a już nam Naczelny wytyka, że czytelność i oglądalność spadła. Coś się Cztelnicy rozleniwili ale, że jest sezon wakacyjny, więc i nie ma się co dziwić, rozumiemy i wybaczamy.

A swoją drogą to sporo przecież do Czytania na Blogu w naszych przepastnych archiwach zawsze można znaleźć, na przykład o naszym ulubionym zarządzaniu ryzykiem w wojsku, przewagach ulubionego planowania czy Prawdopodobieństwie ataku naszej ulubionej Godzili . Nieciekawe ? A może Zombi zaciekawi ?!! Już wkrótce i o Zombie będzie (choć Naczelny Bloga marudzi, że może za mało sieriozni jak na poważnych risk managerów jesteśmy i zbyt często za bardzo temat upraszczamy).

A przecież jakiś czas temu komplement (dla nas) dotarł, że tu- i - uwdzie Studenty Bloga czytają i nawet orzekły, że „jakieś to zarządzanie ryzykiem na Ryzykonomii łatwe i zrozumiałe ”. Bardzo się z tego cieszymy, bo tak właśnie uważamy, że zarządzanie ryzykiem tylko wtedy skutecznie działa kiedy się go jako czary – mary nad szklaną kulą nie przedstawia.

W wakacyjnym tenorze pozostając, to dziwne uczucie już Mickiewiczom i Byronom znane dzieliliśmy ostatnio, takie mianowicie, że podróżując u człowieka się zmysł krytycznej obserwacji wyostrza.

Choćby wiele naszych ( no może nie naszych osobiście) wyobrażeń o rodzimych osiągnięciach modernizacyjnych niekoniecznie znajduje empiryczne potwierdzenie. Choćby nasze lotniska już ostatnich godzin dożywają, nawet te nowobudowane konkurencji z niejednym regionalnym lotniskiem Lewantu nie wytrzymują, ale wiadomo Zabory, Hakata i rusyfikacja, wojny światowe i odra wylała, wytłumaczeń jest zawsze pod dostatkiem. W końcu, jeszcze ze 145 lat mamy w zanadrzu, żeby choćby infrastrukturę komunikacyjną do jakiego takiego stanu doprowadzić.

W ogóle to mamy wrażenie, że choćby w rodzimych portach lotniczych nie czekając na przyszłoroczne Igrzyska Nożne już teraz zarządzanie kryzysowe należy wdrożyć bo dantejskie tłumy i dezorganizację widać aż się o wizytę złych ludzi (tfu) lub inne nieszczęścia proszą. Choćby pomimo kompanii Komandosów w czarnych mundurach z broniami krążących wystarczy kamieniem rzucić żeby kilkudziesięciu podróżnych trafić.

I tak strach pomyśleć co by bez EURO było, ale przecież i inne wyzwania przed Narodem pozostają , co z modernizacją później będzie ? Może pomoże Olimpiada Zimowa w Zakopanem jako hasło przewodnie nowym impulsem wzrostowym by być mogła ? Albo letnia w Lublinie ?

Oczywiście nasze zainteresowanie zarządzaniem ryzykiem w lotnictwie zawsze przy wzbijaniu się w powietrze wzrasta, pisaliśmy zresztą już kiedyś o przypadkach Ryanaira, a ostatnio choćby informacja o Systemie Zarządzania Ryzykiem Zmęczenia bardzo nam się spodobała, czego to ludzie nie wymyślą….

Wreszcie żeby w letniej i z lekka ogórkowej atmosferze pozostać po raz kolejny do tematu wykrywania nurtujących każdego risk managera black swanów czyli czarnych łabędzi powracamy, widać nie są aż tak trudne do wykrycia co zamieszczona poniżej intrygująca interpretacja anonimowego dealera czy tradera dowodzi.

Pytanie !

2011-06-26T06:16:00.000-07:00

Jest taki dziwne Pytanie, który zawsze pojawia się na konferencjach, panelach, dyskusjach dotyczących zarządzania ryzykiem. Już wiele atramentu z jego powodu w kałamarzach przelano, wielu adwersarzy po gorących dyskusjach rozeszło się w swoją stronę nieprzekonanych.

My zasadność i sens stawiania tego Pytania równo rozumiemy - jak i nie rozumiemy- jak przystało na Redakcję Ryzykonomii, które na każdy problem stara się z mnogich punktów widzenia spoglądać.

I tak, rozumiemy, że „nieszczęściem” zarządzania ryzykiem korporacyjnym - biznesowym -zintegrowanym czyli ERM jest to, że pojawiło się po kolejnych falach różnych metod, które miały firmy uczynić większymi, menadżerów lepiej opłacanymi, a akcjonariuszy szczęśliwszymi.

Przed zarządzaniem ryzykiem pierwsze rzędy krzeseł przed zarządami firm zajęły już zarządzanie jakością w różnych odmianach, Blue Oceany , Zbalansowane Karty Wyników, Internal Kontrole, Kontrollingi, Lean-y i jeszcze na koniec popróbuje się dopchać zarządzanie ryzykiem.

Tego jest dla poniektórych menadżerów zapewne za wiele. Nie dość, że zarządzają przeszłością to jeszcze w przyszłość próbują ich wyekspediować. A przecież za przyszłość (jeszcze) nie płacą.
A ostatecznie to przecież pewnie będzie Not in My Term of Office…. I temu się nawet nie dziwimy.

Dziwimy się natomiast dlaczego podobnych Pytań INNYM, przynajmniej w takim natężeniu, się nie zadaje. Czy 6 sigmy lub ISO n-tysięczne zapobiegły bankructwom , nadużyciom czy szaleństwom bankowych menadżerów ?

Czy The Toyota Way uratowała way Toyoty ?

Sami na przykład pamiętamy, ze swojego życia korporacyjnego, jak różne projekty sigmowe czy skorekardowe przechodziliśmy i jak się aktyw pracujący w tych wielkich i kosztownych projektach sensu nie mógł doszukać.

Z doświadczenia wiemy także, że nawet niezaduże firmy są gotowsze sporo zapłacić ze certyfikat ze stempelkiem ISO niż obstalować najprostszy rejestr ryzyk i opracować dla swoich ryzyk środki zaradcze.

Dziwne to wszystko i nas dlatego dziwi.

Dziwi na też, że się w odpowiedzi na owo Pytanie zbyt rzadko twarde dane przytacza, choć po prawdzie i dowodów zdroworozsądkowych jest aż nadto.

Oto dane empiryczne, na przykład:

Spośród instytucji finansowych , które oceniały że skutecznie zintegrowały zarządzanie ryzykiem i zarządzanie finansami 60% raportuje lepsze wyniki finansowe, a 90% wyniki powyżej średniej w branży (źródło: EIU)
Wśród 15% amerykańskich banków, gdzie CRO znajdował się w 2006 roku wśród najlepiej płatnych menadżerów udział w portefelu różnych aktywów hipotecznych (mortgage backed-securities) wynosił 1/40 (!!!) udziału instytucji gdzie CRO nie był odpowiednio doceniany (źródło: EIU)
82 % inwestorów jest gotowych opłacić więcej za aktywa firm dobrze zarządzajacych ryzykiem (E&Y)
80% inwestorów jest gotowych płacić średnio 18% więcej za akcje firm z sporawnym system govrnance (McKinsey)

Będziemy na Blogu częściej przytaczać empiryczne potwierdzenia pozytywnej odpowiedzi na Pytanie

i to z różnych branż. Jest ich wiele.

No właśnie: Po co komu zarządzanie ryzykiem ?

10 powodów, aby zabronić Olimpiad

2011-06-13T09:40:00.000-07:00

Pozostajemy dzisiaj jeszcze w kręgu naszych ulubionych tematów zarządzania ryzykiem w sporcie i sportowych Mega - Imprezach...

Oczywiście analiza ryzyka - choćby EURO2012 - na najwyższym poziomie powinna się odnosić do zdefiniowanej wcześniej Wizji-Misji i Strategii tego wydarzenia.

Tu musimy zauważyć, że nie jest oczywiście rolą Zarządzania ryzykiem definiowanie Misji, Strategii czy celów tego ani innego wydarzenia, organizacji czy procesu, jak się to niektórym wydaje.

Łatwo tę prawdę, taka oto absurdalna historyjka obrazuje :

" Przychodzi Risk Manager do Zarządu PL.2012 i mówi:
- Dzień Dobry Panom Prezesom. Nasze dzisiejszą analizę ryzyka rozpoczniemy od zdefiniowania Misji, Celów i Strategii waszego przedsiewzięcia"

Dziwna to byłoby sytuacja, i gdyby zaistniała profesjonalny Zarząd powinien honorowo takiego absztyfikanta za drzwi wyprosić... Choć, oczywiście przyznajemy, w rzeczywistości różne odmiany tej historyjki można sobie wyobrazić, ale zasady to nie zmnienia.

Ale do ad remu wracając, to Wizja, Misja i Strategia oczywiście definiują a wręcz "kreują" ryzyka dla przedsięwzięć i co najmniej na najwyższym poziomie różne Mega i Długofalowe ryzyka trzeba umieć dostrzegać.
Tu ciekawy pogląd na "misyjne" zagrożenia dla ideji OLimpijskiej (i nie tylko) przytaczamy.
Znaleźliśmy je w tekście pod znamiennym tytułem: "10 powodów przeciwko Igrzyskom Olimpijskim"
A są one w skrócie następujące:

Nacjonalizm i wogóle "miód" dla polityków
Dzika komercjalizacja
Konkurencja zamiast współpracy
Dominacja mężczyzn
Rasizm (dominacje "zachodu")
Przemoc
Kult celebrytów
Kult technologii (doping, ludzie - maszyny)
"Życie - jak -sport" (tylko zwycięzcy i przegrani)
Zawieszanie praw obywatelskich, cel dla terrorystów

Może ktoś rzec, że argumenty są do absurdu sprowadzone, ale niektóre naszym zdaniem frapujące na tyle, że warto je przytoczyć. Tekstu całego na bloga nie dajemy, pod tym linkiem go znaleźć można i angielski poćwiczyć.

EWBATN-a dla EURO 2012

2011-06-09T06:15:00.000-07:00

Wpadł nam ostatnio w ręce raport o stanie zarządzania ryzykiem na LONDON 2012 . Data: 2006. Tak 2006 ! U nas za to ostatnie developmenty na polu przygotowań do piłkarskich igrzysk zdają się potwierdzać cyniczne i nieuzasadnione podejrzenia wyrażane w pewnych kręgach Redakcji Bloga, że w EURO 2012 ryzykiem niespecjalnie się zarządza.

Nie żebyśmy mieli jakąś specjalną satysfakcję z powodu ryzyk, które się materializują. O EGAP-e w EURO i wogóle już dawno pisaliśmy. Nie mamy też wątpliwości, że ryzyk na finiszu i „w trakcie” z pewnością będzie jeszcze więcej – jak przy każdej Mega Imprezie.

Najogólniej i poważnie mówiąc, to sądzimy, że jakoś to będzie, no, chyba że jeszcze wystąpią jakieś niezidentyfikowane ryzyka, jako to :

Wulkanizacja przestrzeni lotniczej
Różne kongestie komunikacyjne
Plamy Carringtona na słońcu, które wyłączą prąd
Padnięcia przeciążonych sieci energetycznych
Katastrofy naturalne typu powódź
Wizyty talibów itp. indywiduuów
Rewolucje w Grecji, Portugalii, Hiszpanii etc.
Podejrzane ogórki i inne warzywa
Świńskie, ptasie, kacze grypy
Inne nieznane i znane (ale niezidentyfikowane) ryzyka
Itd., itp
Wszystkie powyższe razem

Żeby procesowo do tematu jak zawsze podejść, następujące środki zaradcze czyli treatmenty obecnych ryzyk możemy przewidzieć (prawie ISO 32000 nam się tu robi - przyp. Red. Nacz.) :

- Powołanie pełnomocników rządowych i sztabów "ds.", które zakupią stosowne pieczątki, sporządzą białe księgi, rozpiszą przetargi na samochody służbowe, zadzwonią do krewnych i znajomych,

- Abrakadabra, czyli zaklinanie ryzyka przez Czynniki,

- Oświadczenia o stanie Kontroli Zarządczej w EURO 2012

- Telefony do redakcji Bloga Ryzykonomia o stworzenie stosownych rejestrów ryzyka i planów zarządzania ryzykiem

Żeby nasze pozytywistyczne podejście podkreślić i żeby się lepiej dzisiejszy artykuł do końca czytało, muzyczny kawałek podłączamy, żeby nie być posądzony, że tylko o NIMTOF-ach i EGAP-ach nudzimy ale przecież EWBATN-y są !

A więc drodzy menadżerowie i budowniczy spocznijcie bo może:

Everything Will Be

Allright (Tonight)….

A w następnym artykule wyjaśnimy dlaczego powinno się zabronić Olimpiad - i nie tylko….

Mówimy o zarządzaniu ryzykiem w TV

2011-06-04T12:52:00.000-07:00

Jak wspominaliśmy, o zarządzaniu ryzykiem mówiliśmy ostatnio sporo jako mówca na szacownych Konferencjach i Kongresach. Dla ciekawych zamieszczamy poniżej link do relacji TV Gdańsk z Konferencji Krajowej Izby Biegłych Rewidentów pod hasłem "Zarządzajmy ryzykiem" gdzie Naczelny Bloga, reprezentując Stowarzyszenie POLRISK, dał na temat wypowiedź.

Powracająca falka

2011-06-01T08:08:00.000-07:00

W ostatnim tygodniu przez media internetowe przetoczyła się fala, a raczej falka informacji o znaczeniu zarządzania ryzykiem. Nie po po raz pierwszy i nie ostatni zapewne.

Rzecz to zastanawiającą że nasze main-streamowe media w swoich działach ekonomicznych o ERM-owym zarządzaniu ryzykiem gospodarczym w zasadzie nie wspominają. Tam dyżurni komentatorzy królują , którzy znają się na Wszystkim i przekazują różne (własne) punkty widzenia na Dowolnie zadane Problemy - nie mającej wyboru publiczności .

O zarządzaniu ryzykiem - jeżeli już - się czasami w mniej poczytnych mediach pisze, tak zwanych branżowych, tam gdzie wierszówek często nie płacą, stąd i wszystkie miejsca nie są już zajęte.

Taka już u nas profesjonalnej dyskusji ekonomicznej specyfika i zreztą nie jej tylko.

I my się do tych mainstreamowych mediów czasami próbujemy wedrzeć z artykułem i z róznym skutkiem, acz znajoma z branży pisarskiej, dobrze zaznajomiona z specyfiką polskich mediów tylko „ha-ha-ha –zapomnij” cynicznie te usiłowania skwitowała.

Wracając do wspomnianej fali informacji nie-tak-mainstreamowej to jej przyczyną było pojawienie się kolejnego surveya Dilojta o stanie Enterprise Risk Management na świcie i w ogóle . W zasadzie nic tam specjalnie odkrywczego nie było, my takich raportów wiele mamy i znamy.

Albo więc ważniejsza agencja to podała albo firma dobry PR zrobiła dość, że różne źródła to „odkrycie” zarządzania ryzykiem powtórzyły.

Deloitt w surveyu potwierdza , że wszystkie kraje cywilizowane już potrzebę ERM –u przyswoiły a w dużych firmach finansowych już 90 % ryzykiem w sposób zintegrowany zarządza. Dodamy od siebie, że choć sektor finansowy tu oczywiście przoduje, to inne sektory, aż tak w tyle nie pozostają.

W ogólności mówiąc, to nasi menadżerowie do ERM-u się wciąż nie śpieszą. Choćby łatwiej ich CSR-em zainteresować - co z podziwem rosnącym odnotowujemy.

Gdybyś się w takim tempie jak CSR , ERM w Polsce rozwijał, może więcej niż owe marne 2 % firm by w Polsce ryzykiem zintegrowanie zarządzało.

Stąd taki nam się też na bieżąco podstępny koncept zarysowuje: Menadżerowie , chcecie być społecznie odpowiedzialni, to zarządzajcie ryzykiem !

Skoro zarządzanie ryzykiem jest w Polsce - jak nigdzie indziej - podpunktem Kontroli Wewnętrznej primo voto Zarządczej to i CSR-u choćby elemencikiem być by mogło.

Zawszeć to by był kolejny nasz oryginalny polski wkład do światowych trendów zarządzania, ale ważne żeby do przodu, do przodu choć o parę pktów procentowych temat posunąć !

Tak czy inaczej, temat wyjaśniania problemu "co nasza firma z tego ERM-u będzie miała" nas nieustannie zajmuje i już za chwilę twarde dane, które Ekonomiczny Unit Inteligencji na temat korzyści z ERM dla przedsiębiorstw pokazał (w swoim surveyu oczywiście) przytoczymy.

Póki co, jeżeli ktoś ma chęć, może podcastu wspomnianego Dilojta sobie posłuchać. Nic tam co prawda odkrywczego nie pada ale zawsze multimedialniej jest, a jakże.

http://www.deloitte.com/view/pl_PL/pl/dla-prasy/podcasty/4fe8bc20ffc10310VgnVCM1000001a56f00aRCRD.htm

Świadomość kształtuje byt

2011-05-28T13:29:00.000-07:00

Maj miesiącem kongresów i konferencji jest. Jednym z „murowanych” tematów dyskusji są: przyczyny kryzysów i dlaczego banki i w ogóle sektor finansowy jest „be” . Gdy o skuteczności zarządzania ryzykiem przy bardziej zaawansowanej dyskusji się wspomina, i tej idei palec się w oko wtyka.

W obwinianiu sektora finansowego o spowodowanie kryzysu jest część prawdy, ale nie cała. Wytyka się chociażby : skoro banki amerykańskie miały tak wyszukane systemy zarządzania ryzykiem (oparte choćby o COSO II) to dlaczego te wszystkie kosztowne RMSy zawiodły?

Czy wszystkie ?

My też lubimy proste odpowiedzi, ale zwykle proste nie są one, po prostu.

Choćby na ostatnich warsztatach Jamesa Lama, ten w podobnym tonie zaatakowany, że „banki amerykańskie najlepszy ERM miały i zwiodły” zauważył: „A kto powiedział, że właśnie amerykańskie banki są dla wdrażających ERM wzorem ?”. Patrzcie na kanadyjskie !

Kanada to kraj w cieniu UeSA zwykle pozostający, ale w dziadzinie choćby wdrożenia Ładu Korporacyjnego, w tym zarządzania ryzykiem od zawsze w czołówce pozostaje.

Tę sprawność w zarządzaniu potwierdza choćby lista 20 najsilniejszych banków świata zapodana niedawno przez Bloomberga, wśród których jest aż 5 banków kanadyjskich ! Coś więc jest na rzeczy.

W szczegóły kanadyjskiego „way-u” zarządzania ryzykiem wchodzić dziś nie będziemy wspomnimy tylko, że kol. Lam , podkreślał bardzo silną Kulturę Planowania w tamtejszym zarządzaniu, a planowanie to przecież istota zarządzania ryzykiem, pisaliśmy o tym już kiedyś.

Z bankami amerykańskimi też odpowiedź nie jest tak prosta - bo nie tylko Lehmanny czy Kiddery Peabody tam działają, ale z 8 000 tysięcy innych banków, choć oczywiście często mniejszych graczy .

Zresztą zauważyć też należy, że na amerykańskim rynku finansowym gra toczy się w innej lidze niż nasza to i ryzyka są znacznie większe . Daj nam kiedy takie problemy mieć, jakie oni mają ! (przewrotnie można by powiedzieć).

Wreszcie skoro o przyczynach kryzysu mowa i - łatwych wyjaśnieniach - jakoby to jedynie GREED bankierów wszystkiemu był winny, moglibyśmy tu do historii wspieranych przez rządy Fannie Mae czy Freddie Mac sięgnąć i „politycznej” presji kolejnych prezydentów, aby każdego Amerykanina było stać na swój domek.

Oczywiście i ta odpowiedź wszystkich źródeł kryzysu nie wyjaśnia, ale daje lepsze pojęcie, kto w lepieniu śniegowej kuli kryzysu brał aktywny udział.

Jak mówią, człowiek mądry uczy się na własnych błędach, sprytny na cudzych, a głupiec nie uczy się wcale. Jaki się choćby u nas szum podnosi kiedy się ostrzega że zaciąganie kredytów w obcej walucie to gra, którą pewien znajomy trafnie podsumowała: po jednej stronie Kowalski z rodziną - z drugiej chłopcy z City. I kto tu wygrać może ? Dawać kredyty , dawać ? (Dlatego my tu jednak nasz nadzór finansowy popieramy, który słusznie na rynkowe "gry" Kowalskich szlaban stawia. Bo to ryzyko dla całego Systemu).

Podobnie można by zarządzanie ryzykiem walutowym „obwiniać”, że przysporzyło wielu polskim firmom jedynie kłopotów. Czyli jak ? Hedging nie ma sensu, czy może nieprzemyślane i nieprofesjonalne zarządzanie ryzykiem, i po rostu zwykła ignorancja nie mają sensu. A może banki są wszystkiemu winne?

Jeszcze usprawiedliwienie dla mniejszych firm znajdziemy, je zapewnie regulacjami typu MIFID należy chronić. Ale kasę topiły i duże firmy, którzy na profesjonalne zarządzanie ryzykiem mialy pieniądze i możliwości.

Zarządzanie ryzykiem to niedoskonałe (jak każde) narzędzie, z którego dobrze lub źle mozna korzystać.

….A w kolejnym artykule uzasadnianiem celowości i sensu zarządzania ryzykiem się dalej zajmiemy.

Raport sytuacyjny na 20000 kliknięć

2011-05-24T06:07:00.000-07:00

Nasz blog ryzykonomiczny ma już za sobą ponad 20 000 kliknięć ideji zarządzania ryzykiem. Pewnie wolelibyśmy 20 000 dziennie, ale w końcu o Byle Czym i Byle Czego nie piszemy - to i audytorium węższe być musi.

Redakcja Bloga ostatnio niemało konferowała i publikowała. Choćby w ramach konferencji „Zarządzajmy ryzykiem”, którą gdański KIBR w Hiltonie przygotował, artykuł naukowy Naczelnego się ukazał oceniający stan rozwoju ERMu na świecie i wogóle, w Polsce.

Jako-że Konferencja bardzo - jak mówią młodzieże - „wypasiona” była, tamże w gazetce konferencyjnej się nasz krótszy artykuł o ERM-ie pojawił.

O Konferencji tej napiszemy jeszcze merytoryczniej i wkrótce, bo tłumy na nią ściągnęły.

Taką mamy refleksję: żeby się to powszechne zainteresowanie zarządzaniem ryzykiem ”tematem jako takim” na realne zarządzanie ryzykiem przełożyło - bardzo bylibyśmy radzi.

Póki co nam owe 2% przedsiębiorstw wdrażających ERM w Polsce natrętnie dźwięczy, ale jak zauważył pewien menadżer zarządzanie ryzykiem jest ważne - po prostu nie mamy na to czasu, więc i to usprawiedliwienie od biedy, póki co wystarczyć musi.

Mamy też taką konstatację , że nasi menadżerowie słowo „ ryzyko” już we wszystkich przypadkach łącznie z Wołaczem potrafią odmienić, jednak jak pytanie o istnienie najprostszego rejestru ryzyka w firmie zadać, to zwykle niezręczna cisza zapada.

Również kwestii zarządzania ryzykiem w sektorze publicznym nie zaniedbujemy. Tu się nasz artykuł w branżowym „Forum akademickim” ukazał.
Naczelny dał tu sensowną, opartą na dobrych praktykach z Ameryki i nie tylko, wykładnię zarządzania ryzykiem w szkołach wyższych. Temat to gdzie indziej dobrze znany i nie dziwota, bo uniwersytety dziś na świcie fabryki wiedzy przypominają i może u nas kiedyś będą. Dość powiedzieć taki Harvard ma obroty jak Starbucks więc i zarządzanie ryzykiem musi tu być obecne.

Również w kwestii naszego ulubionego EURO 2012 ostatnio wiele się dzieje. Tu, jak zauważamy zarządzanie ryzykiem się na siłowych aspektach niezmiennie koncentruje. Nie dziwota więc, że się u nas jedynie o "bezpieczeństwie" ustami generałów i nadkomisarzy mówi.

Przyznajemy, że tarcza, chłopcy na linach w czarnych maskach i prokurator w zarządzaniu ryzykiem
Megaimprez duże mają znaczenie, ciekawe dla nas jest jednak, czy ktoś bardziej miętkimi ryzykami tej imprezy wogóle zarządza. I w ogóle czy się zintegrowana ERM-owa formuła gdziekolwiek pojawia, tak jak ta, o której w przypadku Londynu czy Vancouver pisaliśmy.

Mamy tu pewne wątpliwości , na dowód pozwalamy sobie dający do myślenia artykuł podlinkować TUTAJ.

Że ryzyka nie śpią, również nową odsłona „wulkanicznego” tematu potwierdza, miejmy nadzieję kolejny Ejaffjallcośtam w przyszłym roku nie zadymi, w ogóle to zaczynamy wierzyć , że nie ma ryzyk Nieznanych są jedynie Nierozpoznane lub bez systematycznego zarządzania ryzykiem po prostu Zapomniane.

CFO, CRO, ERM

2011-05-18T07:43:00.000-07:00

Naczelny Bloga Ryzykonomia właśnie wrócił z Kongresu Finansowego, gdzie na temat zintegrowanego zarządzania ryzykiem prezentował - tym razem dla CFO czyli Dyrektorów Finansowych. Zanim jednak Stary jakiś tekst sensowny na temat wypoci, my szybko naszym P.T. Czytelnikom kilka impresji z wydarzenia przekażemy.

Przewodnim tematem Kongresu były kwestie związane z odpowiedzią na pytanie (choć nam zdało się bardziej re- niż mery- toryczne) czy Dyrektor Finansowy powinien być dzisiaj bardziej księgowym czy bardziej strategiem ?

Nas szczególnie ten temat z punktu widzenia zarządzania ryzykiem oczywiście interesuje.

Nasz Naczelny przedstawił w swojej prezentacji - skądinąd wydarzenie rozpoczynającej - szeroki krajobraz ryzyka widoczny ( lub nie) zza biurka CFO. Potem miary ryzyka pokrótce uczestnikom opisał , a to miary takie jak kapitał ekonomiczny (Economic capital) , CFaRy, EaRy - jak też porównując miększe metody szacowania ryzyka .

Następnie na pytanie o strategię zarządzania ryzykiem , sobie samemu postawione, bez kozery i zgodnie z linią ideową Bloga odpowiedział . ERM , oczywiście !

Na koniec wystąpienia nasz Stary przytomnie skonkludował , że o ryzyku wszyscy mówią tylko zarządzać nim nie mają czasu , co w krótszej perspektywie dla wartości firmy opłakane skutki mieć może, a w dłuższej musi.

Zdaje się temat ryzyka poruszony wywarł duży wpływ na pozostałych mówców tudzież panelistów , bo wszyscy zaczęli o ryzyku mówić, że aż Naczelnego zaczął podziw rozpierać, że spośród tych 1 czy 2 procentów menadżerów polskich przedsiębiorstw, którzy według badań systematycznie i zintegrowanie ryzykiem zarządzają, wszystkich zgromadzono właśnie w jednej Sali .

Niestety, całe Wydarzenie jak rączy koń dynamicznie podążało , wypowiedzi panelowe krótkie jedynie być mogły i Naczelny łyżki dziegciu do ogólnego optymizmu na temat stanu zarządzania ryzykiem dołożyć nie mógł i do teraz w niemałym dysonansie poznawczym odnośnie deklaratywnego i rzeczywistego zarządzania ryzykiem pozostaje.

W szczególności Naczelny Bloga na obwieszczenie jednego z później występujących szacownych panelistów nie mógł odpowiedzieć, a mianowicie takie, że CFO nie powinien ERM- emem w firmie kierować, bo zarządzanie ryzykiem musi być na pozio mie zarządu umiejscowione, ewentualnie CRO trzeba powołać (i to wysoko postawionego, a jakże) bo inaczej wdrażanie zarządzania ryzykiem bezsensem jest totalnym, nieporozumieniem i udać się nie może.

Z braku możliwości na Kongresie tu odpowiadamy:

Tak się najwyraźniej praktyka wdrażania ERMu u nas - póki co - kształtuje, co zresztą empiryczne analizy potwierdzają, że właśnie to CFO otrzymują zadanie organizacji i nadzoru ERM-em w 99% polskich firmach.

Nie jest to być może model idealny, ale rzeczywisty na pewno. Z drugiej strony, wcale to nierzadkie na świecie rozwiązanie i Tam działa, więc może i u nas powierzenie ERMu właśnie CFOom niekoniecznie
"z zasady" musi być przeciwskuteczne .

Dodać tu należy, i tak wynikało również z prezentacji „CFO Barometer” na Kongresie przez jedną z firm konsultingowych wyświetlonej, że u nas CFO z zasady więcej muszą robić i wiedzieć niż ich zachodni koledzy .

Więc , jeżeli czas znajdą i odpowiednie know-how im dostarczyć, z ERM-em mogą sobie dać radę. Zauważyć też należy, że CFO niejednokrotnie zasiadają w zarządach i mają naprawdę silną pozycję w firmie, co osiąganiu celów zarządzanu ryzykiem dobrze robi.

Oczywiście, prawdziwe i uczciwe zaangażowanie Zarządu zawsze jest kluczem do sukcesu i stanem idealnym. Jednakże zarządy na różnym poziomie światłości w zarządzaniu pozostają i dedykowany sponsor jak CFO dużo dobrego dla szerzenia ERM-ów w firmie może zdziałać.

Źrodło: Deloitte

Wreszcie skoro powołanie Chief Risk Officera wspomniano jak sytuację idealną to i tu można mieć obiekcje - szczególnie wielkość firmy rozważając. Zauważyć też należy, że ostatnio uwidacznia się silny kurs „zakorzeniania” ERMu w struktury przedsiębiorstw (choćby Kevin Knight to doradza) i tu niekoniecznie, aż Chiefa „od ryzyka” trzeba powoływać.

Choćby dobry Risk Officer czy też sprawny, miły i przyjazny konsultant ERM , jak niżej podpisany i inteligentny i… (Marian przestaań dopisywać bo się Czytelnik wkurzy ) może sprawdzić się równie doskonale .

Także, wszystko, również w zarządzaniu ryzykiem, Drodzy Paneliści, zależy od wiedzy organizacji i determinacji i na tym nasze impresje Kongresowe kończymy, bo się już nowe tematy, artykuły nasze i obce i Konferencje odbywane do opisania szykują.

ERM w Afryce (bez puenty)

2011-05-14T05:31:00.000-07:00

Redakcja Blog Ryzykonomia nie ustaje w wysiłkach śledzenia postępów zintegrowanego zarządzania ryzykiem ERM nie tylko nad Wisłą, ale i na wszystkich kontynentach. Ostatnio wstrząsnęły nami wieści z Nigerii, którymi z naszymi P.T. Czytelnikami śpieszymy się podzielić.

Tu dygresując musimy zaznaczyć, że Nigeria jest dla nas nieobojętna i skądinąd zapoznana, a to za sprawą znajomości z sympatycznym kolegą, z którym onegdaj, na pewnym międzynarodowym szkoleniu przez równie międzynarodową i szacowną korporację zorganizowanym, studiowaliśmy. Emeka, pozdrowienia!

Wspomnienia na bok odłożywszy i do tematu zarządzania ryzykiem przechodząc, to jak nam sekcja afrykańska Redakcji Bloga donosi....

...tamtejszy urząd nadzoru nad instytucjami finansowymi (zdaje się ichniejszy UKNF) wprowadził wymóg aby wszystkie nigeryjskie towarzystwa ubezpieczeniowe obligatoryjnie wdrażały systemy Enterprise Risk Management.

Ciekawym i za najnowszymi trendami nadążającym jest również zapis w tamtejszym Kodeksie Ładu Korporacyjngo dla instytucji finansowych, aby nie tylko Komitety Audytu ale i Komitety Enterprise Risk Management również obligatoryjnie tworzyć.

Jak widać w Afryce nie zasypują gruszek w popiele i do zarządzania ryzykiem bardzo poważnie podchodzą.

Puentując, komentarza do postępów ERM w Afryce (jak i tradycyjnych porównań) jednak nie rozwijamy, choć trzeba przyznać wielką na to mamy ochotę….

W sporcie

2011-05-09T00:51:00.000-07:00

Profesjonalne zarządzanie ryzykiem w sporcie jest już od dawna sprawą oczywistą. Tym bardziej budzi nasze zastanowienie z jakim trudem Czynniki próbują sobie, choćby z kibolski problemem, poradzić.

Kibole to oczywiście tylko część problemu i ryzyka w sporcie (i futbolu w szczególności). Sport to dzisiaj coraz większy biznes i ryzyka coraz większe. Co prawda nasza liga piłkarska to jak się szacuje obrót roczny rzędu 60 milionów euro rocznie, podczas gdy Premier League to dobre 2 miliardy euro a Bundes niewiele mniej. Chyba jednak po coś się te piękne stadiony się buduje, bo chyba nie tylko na kilka dni EURO 2012.

Skoro o naszym ulubionym 2012, o którym już kiedyś pisaliśmy to tu EGAP konsekwentnie totalny panuje co oczywiście bardzo nas cieszy.

Domyślamy się że stosowne rejestry ryzyk pęcznieją od środków zaradczych i zarządzanie ryzykiem idzie na całego, tylko ciągle jest ściśle tajne, niestety.

Ale na pewno po szczęśliwym zakończeniu tych piłkarskich igrzysk się wszystkiego dokładnie w triumfalnych wywiadach dowiemy i wszystkie ryzyka, które się (nie) wydarzyły a były wcześniej w mrówczo zidentyfikowane i zarządzane zostaną publiczności ujawnione. To będą wspaniałe case study choćby dla naszych uczelni i szkół biznesu gdzie nauczanie zarządzania ryzykiem, kwitnie jak nigdzie gdziendziej.

Do zarządzania ryzykiem w sporcie wracając.... na przykład jakiś czas temu nam kanadyjscy korespondenci Ryzykonomii opisali jak ryzykiem igrzysk w Vancouver systematycznie zarządzano. Proces ten bardzo był tam bardzo rozbudowany i specjalne komórki zarządzania ryzykiem już kilka lat wcześniej powstały, co najmniej 300 ryzyk różnej maści i wagi w rejestrze ryzyk olimpiadowych umieszczono. Szczególnie nas w tej kanadyjskiej opowieści zainteresowała krzyżowa analiza ryzyk .

Na przykład: „jak zagrożenia stanowi organizacja zawodów łyżwiarskich w miejscu X na funkcjonowanie ważnej instytucji rządowej nieopodal ?”.

Dziwne to może dla nas problemy, którzy to z natury do planowania ostrożnie podchodzimy, włosa na czworo a może nawet na dwoje nie lubiąc dzielić. Choć zapewne tajni planiści od zarządzania ryzykiem w EURO 2012 podobne zmartwienia na swoich barkach samotnie nieść muszą.

Trzeba tu jednak sprawiedliwość oddać, że i u nas do świadomości Czynników ta krzyżowość i holistyczność ryzyk powoli przecieka.
Zdaje się nawet zaczęto sobie ostatnio wyobrażać wreszcie jakie ryzyko reputacyjne stadionowa zadyma na oczach biliarda telewidzów może przynieść. O panikach i tratowaniach, congestiach komunikacyjnych itp. skromnie nie wspominając.

Ciekawe też jak miasta organizatorzy w czasie igrzysk będą funkcjonować i ile ryzyk się może jeszcze urzeczywistnić.

Dziwna dla nas pozostaje magiczna wiara w siłę sprawczą różnych ustaw ( a to o Zarządzaniu kryzysowym a to o Imprezach masowych). Uprzejmie tu zauważamy, że zarządzanie ryzykiem na ustawach oparte z natury swej „ustawowości” bywa bardzo zgrzebne bo trudno jest ustawę do każdej specyficznej specyfiki dopasować.

Zawsze jednak można ryzyko EURO 2012 do „O” zredukować, choćby stadiony na czas meczów zamykając, co ma również tę dobrą stronę, że nam wątpliwej przyjemności z oglądania rodzimych futbolistów zaoszczędzić może.

Zarządzajmy ryzykiem !

2011-05-04T08:25:00.000-07:00

Idzie wiosna i w zarządzaniu ryzykiem też robi się ruch...
19 maja, czyli wkrótce Krajowa Izba Biegłych Rewidentów organizuje w Gdańsku konferencję
"Zarządzajmy ryzykiem" w ramach cyklu "Wyzwania współczesnej rachunkowości i audytu".

Bardzo się cieszymy, że biegli rewidenci podejmują temat zarządzania ryzykiem i to coraz bardziej całościowo, holistycznie i zintegrowanie - a więc i ERM-owo.

Będziemy tam reprezentować nasz rodzimy POLRISK i może nawet się z jakimiś P.T. Czytelnikami Bloga spotkamy, tak czy inaczej z Wydarzenia na łamach Ryzykonomii nie omieszkamy zdać relację...
A tu zamieszczamy link dla zainteresowanych....

Lessons learned 3 Maja

2011-05-02T00:54:00.000-07:00

Wśród „7 top requirements” dla zarządzania ryzykiem , które kol. James Lam wykładał nam na warsztatach, o których dopiero co pisaliśmy poniżej, na I-szym miejscu znalazło się „Learn from past mistakes” czyli inaczej „Uczenie się na błędach ”. Niezwykle istotne jest również tworzenie "lost event database" czyli z grubsza mówiąc "baz danych o straconych szansach".

Wszyscy uczą się na błędach, choćby CEO Akiro Toyoda po wpadkach Toyoty podkreśla ten element "uczenia się", pewnie też odpowiednio przez PR-owców od Zarządzania kryzysowego ukierunkowany....
I skąd nam to "uczenie się" przyszło na myśl z okazji kolejnego Narodowego Święta? I tu mała historyjka z życia wzięta, okolicznościowa i ad rem …

Parę dni temu mieliśmy okazję tłumaczyć pewnemu uczniowi podstawówki, o co z tym 3-cim Majem właściwie chodzi. Żeśmy więc w skrócie krajobraz polityczny 1-ej Rzplitej roztoczyli, liberum veto,

ogólne bezhołowie, brak planowania i zarządzania etcetera i jak to Stanisław August się z zapaleńcami za Business Continuity Plan dla Ojczyzny 3 Maja powziął , za późno jednak o jakieś 50 lat, niestety .

Tenże uczeń na spotkaniu rodzinnym, zapytany o relację z okolicznościowej akademii, temat wszem i wobec skomentował , że "święta tego obchodzić nie warto bo - jak Wujek wyjaśnił - wszystko za pózno było a skoro się jeszcze "nie udało" - to co tu świętować ?"

Tu prawdę mówiąc musieliśmy się prawie pod stół schować, bo rodzina bardzo patriotyczna nas wzrokami jak sztylety przebiła…

Ale też i prostomyślność i logika dziecięca nas w zadumę niemałą wprawiła.

Nie kontynuując delikatnych tematów patriotyczno- historycznych, szczególnie, że w Redakcji Bloga duch bardziej pozytywistyczny niż romantyczny dominuje, z okazji 3-ego Maja jednoznaczny komunikat z łam Bloga płynie, żeby błędy popełniane ( bo któż ich nie popełnia) zawsze przede wszystkim jednak lessons learned były. Tak aby ich w przyszłości (co najmniej starać się) nie popełniać. I biznesowo i Narodowo.

Ps.

O pozostałych „6 ERM requirements" oczywiście też napiszemy niebawem…

500

2011-04-27T12:31:00.000-07:00

Biorąc do ręki właśnie opublikowaną listę 500 największych polskich przedsiębiorstw już się zastanawialiśmy, co tam znajdziemy o ryzyku i zarządzaniu ryzykiem.

To już chyba aberracja zawodowa , która nam się nawet w czasie tradycyjnej święconki objawiła. Otóż, stojąc w zatłoczonej po brzegi wykorzystywanej na rożne okoliczności sali naszego kościoła

nerwowo spoglądaliśmy na ołtarz udrapowany okolicznościowo pomalowanym papierem i oświetlony płomieniem świec, a naokoło ciekawskie malce harcujące.

A wyjścia z sali były dwa (2), wąskie i gaśnica w zasięgu wzroku chyba tylko jedna. Jakby te świece na ten papier... pożar , panika, 300 luda, matki, dzieci i tylko dwa małe korytarzyki, masakra dla CNN tu by była, tak sobie myśleliśmy od pobożnego celu przybycia odbiegając. A może jednak ks. Proboszcz o ERM w kościele na Ryzykonomii wcześniej czytał i tajne plany awaryjne jednak przygotował ?

Nie rozsądziwszy tych rozterek świętującego Risk Managera ostatecznie ryzykiem przez zrezygnowaną akceptację zarządziliśmy, choć wyznamy lekko podstępnie przed końcem się w kierunku wyjścia przesuwając, żeby choć o parę %-cent P zmniejszyć. Czy to "normalne" zachowanie, kto o tym jeszcze tam pomyślał, sami już nie wiemy….

No, ale do tytułowych „500” wracając to Rz cała gazetkę z listą wydało, różne wynóżenia dyżurnych specjalistów na omastę również były.

Taka nam się też ogólniejsza refleksja nasunęła, że wśród czołówki Ciężki Olej, gaz i Prąd królują, tu chyba nasze szanse narodowe są pokładane nadzieje a innowacje, polskie nokie to przesądy światło ćmiące może kiedyś, kiedyś, kiedyś naturalnie.

W sumie o ryzyku co najwyżej można między wierszami przeczytać ogólnie jest z polskimi przedsiębiorstwami git, jakim tam ryzykiem zarządzać, ale też mogłoby być gorzej , jak u innych, kiedyś.

Właściwie to o ryzyku dla owych "500" jednak coś w towarzyszącym liście artykule wygrzebaliśmy, a mianowicie o wyzwania dla top menadżerów zagranicznych i polskich pytano.

Dające do myślenia są to wyniki, o ile miarodajne oczywiście.

Źródło: Rzeczpospolita

Ciekawe, że dla badanych rodzimych menadżerów regulacje odwrotnie niż wszędzie małym są wyzwaniem ( a dlaczego nie mówić ryzykiem, denerwują nas trochę te eufemizmy) . Po prawdzie jednak to i "odwrotne" wyniki analiz też już widzieliśmy....

Podobnie potencjał ludzki jakby małe znajduje u rodzimych CEO poważanie i to nas czasami nie dziwi, niestety. Wogóle, to cała para zarządzających w optymalizację kosztów jakby idzie, za nią marka i reputacja firmy następuję , dziwny to strategiczny misz –masz, bardzo przepraszamy bateria nam się dyplomatycznie w laptopie kończy, niestety…

Dżejms w Warszawie cz. 2

2011-04-20T10:01:00.000-07:00

....skoro o zarządzaniu ryzykiem strategicznym i o C-suitach była mowa i tu James utwierdzał nas w przekonaniu jak ważna jest rola leadershipu-u i risk kultury.

Dalej kol. James na bazie swoich doświadczeń wskazywał, że w ERM –ie równie ważne są mechanizmy kontrolne (controls) jak i korzyści (incentives) czyli namacalne korzyści dla całej organizacji i wszystkich z osobna .

Szczególnie o incentives w zarządzaniu ryzykiem ( i chyba w każdym zarządzaniu) łatwo zapominać, a przecież nikt przy zdrowych zmysłach ryzykiem realnie nie będzie zarządzać jak marchewki przed nosem nie wyczuje.

Jako, że wszystkie elementy warsztatów były przykładami kraszone spodobała się nam się szczególnie historia, jak to kiedyś kol. Lama (wtedy CRO w GE Capital) Prezes tegoż MegaGigakoncernu osobiście we wdrożeniu ERM-u w GE wsparł.

Ów Prezes, człowiekiem czynu i leader-em niemalowanym najwyraźniej będąc, na 2 dni niechętny
ERM -owi, kluczowy dla firmy (!) Departament zamknął , na szkolenie wysłał, po czym ultimatum niedowierzającym w korzyści z zarządzania ryzykiem menadżerom postawił :

albo Wy i ERM albo ERM bez Was...

Oczywiście skrajny to i zamordyczny przypadek przywództwa i controlsów, wcale do naśladownictwa nie namawiamy, jednak puenta tej opowieści była bardzo pozytywna dla value –added ERM.

Otóż kiedy kolejna odsłona kryzysu nastąpiła, GE wyszedl z niej dzięki zarządzaniu ryzykiem obronną ręką, a sam James jako CRO licznymi nagrodami przez zarząd firmy był doceniony.

American dream, czyż nie ?

W trakcie warsztatów usłyszeliśmy radę (z która się całkowicie zgadzamy) aby się żadnym standardem ERM na wyłączność nie ekscytować, bo każdorazowo ERM powinien być dostosowany do specyfiki firmy. A komplajansowe i podręcznikowe wdrożenia od A do Z już na początku skuteczne zarządzanie ryzykiem ugrabiają.

James również sporo się o apetycie i tolerancji rozwodził szczegolnie w kontekście polityki ryzyka bylo to istotne. Następnie o modelowaniu ryzyka była mowa.

I dobrze, bo tam gdzie trzeba (i można) o ryzyku kwantyfikowalnie i ilościowo należy mówić. Nieraz już się spotkaliśmy, że organizacja ryzyko tylko "na miękko" ocenia,a często po prostu dlatego, że jej się twardych danych nie chce gromadzić. A historia twardych danych to dla każdej firmy powinien być jak skarb największy, podobnie jak lessons learned, czyli nauka na błendah, o ty zresztą pisaliśmy już kiedyś.

Ważne bowiem, żeby nam się cała analiza ryzyka w totalne ble-ble nie zmieniła , choćby w szukanie „black swans” czyli czarnych łabędzi, które gdzieś są, ale zmierzyć je i złapać szalenie jest trudno.

Całe zdarzenie sumując, to oprócz niezliczonych korzyści warsztat ten również potwierdził, że u tych, których pono gonimy dyskusja o zarządzaniu ryzykiem na kosmicznie różnym poziomie się toczy (James nas tu "pocieszał", że on ten klimat sprzed 15 lat pamięta, choć również wspomniał, że na jego ostatnim speachu w Kuala Lumpur o ERM przybyało 500 top-menadżerów. Ech Żizn!)

Po warsztatach Naczelny Bloga miał okazję z prelegentem mniej oficjalnie dyskutować i kultywować kontakty koleżeńskie. Stąd wiemy, że kol. Lam do Polski obiecał powracać i mamy nadzieję, że o pierwszym CRO napiszemy jeszcze nieraz.
A na zakończenie miłe nam pamiątki z warsztatów do oglądu zainteresowanych P.T. Czytelników Bloga załączamy...

Dżejms w Warszawie cz.1

2011-04-18T12:34:00.000-07:00

Redakcja Bloga Ryzykonomia tajniki zarządzania ryzykiem poznaje wyłącznie u najlepszych i stąd w ubiegły poniedziałek wzięliśmy udział w warsztacie Jamesa Lama zwanego pierwszym CRO czyli Chief Risk Officerem.

Warsztat odbył się w przededniu V Konferencji Stowarzyszenia POLRISK, w którego Zarządzie „zasiada” nasz Naczelny, a o samej Konferencji POLRISK napiszemy na blogu, już za chwilę.

Już tradycją Polriskowych konferencji się staje, że światowego formatu risk manadżerowie przyjeżdząją i o ERM opowiadają w ubiegłym roku był to Kevin Knight z Australii, jeden z twórców ISO 31000, o czym zresztą pisaliśmy naonczas.

James Lam to nowojorczyk z chińskimi korzeniami, risk management ćwiczy już 20 lat w najbardziej renomowanych korporacjach, jak to GE Capital, obecnie jako konsultant doradza na całym świecie. ERM-owi od samego początku adwokatuje, stąd tytuł I-ego CRO , również za te zasługi propagatorskie cieszy się powszechnym uznaniem, nasz człowiek, nie wahamy się powiedzieć.

James pióro ma sprawne, na Amazon.com jego książka „ Enterprise Risk Management from Incentives to Controls” jest w temacie zarządzania ryzykiem No. 1 bestsellerem, co jak wiadomo w Ameryce łatwe nie jest. Na Harvard Business School i gdzie indziej ERM wykłada, choć jak nam w kuluarach wyjawił studiów nawet, o zgrozo, nie skończył, czy to możliwe żeby bez papierka i stempelka ludzi uczyć i książki pisać zgniła ta Ameryka oj zgniła jest.

Warsztat Jamesa nosił tytuł „ Praktyczne i przynoszące wartość dodaną strategie w ERM”

(„Practical and value-added strategies in ERM) stąd i praktycznie było i - co tu dużo gadać - na bardziej niż rzeźbienie tabelek rejestrów ryzyka zaawansowanym poziomie.

Opowieść Jamesa koncentrowała się na perspektywie „menadżerskiej” i „zarządowej” ERM w firmie. Sam zresztą potwierdził, że obecnie głównie z zarządami firm gada choć wcześniej inna proporcja była i dyskusja na bardziej operacyjnym poziomie się odbywała. Ale to efekty dużo wyższej niż u nas „ogólnej” świadomości i potrzeby zarządzania ryzykiem.

Konsekwentnie dalsza opowieść Jamesa się wokół tematów zarządzania ryzykami strategicznymi toczyła bo jak wszystkie znaki na niebie i ziemi i różne menadżerskie surveye wskazują właśnie ryzyka strategiczne dla zarządów i rad nadzorczych najważniejsze obecnie są.

Ryzykami strategicznymi oczywiście nie dla zabawy ale dla zwiększenie wartości firmy należy zarządzać i skądinąd właśnie „added value” czyli wartość dodana ERM to klucz do przekonywania zarządów i rad nadzorczych, że ERM jest im w niepewnym świcie jak rybie woda i kani dżdż potrzebny.

Z tym przekonywaniem do zarządzania ryzykiem jest wogóle dość dla nas tajemnicza sprawa, temat to jakby ważniejszy niż sama istota zarządzania ryzykiem, nikt się choćby dla prowadzenia księgowości innych niż ustawowe uzasadnień nie domaga (o rożnych ISO i OSO nie wspominając) a przytomnie tu nasz kolega z New Yorku zauważył, że sprawozdania finansowe, które wszyscy kochają i analizują to w istocie dokumenty historyczne a domeną dobrego menadżera przyszłość jest.

Zresztą łatwo różne dowody empiryczne na korzyści z zarządzania ryzykiem przytoczyć, o ratingach S&P nawet nie wspominając jeżeli jednak ktoś w zarządzanie ryzykiem wciąż nie wierzy proponujemy dobrze się rowerem rozpędzić i bez kasku w słup walnąć, prosty to crash test, ale do zarządzania ryzykiem przekonywujący chyba skutecznie.

Trochę tu w poboczne przemyślenia odpływamy, a przecież warsztat dalej się toczył i jeszcze nam dalsza część relacji do zdania pozostała, dziś jednak jak Szecherezada temat przymykamy i na dalszą część opowieści o wizycie kol. Jamesa Lama w Warszawie, na następną noc zapraszamy....

Facebook ergo Ryzykonomia sum.

2011-04-13T11:52:00.000-07:00

Od jakiegoś czasu Ryzykonomia z tematem Enterprise Risk Management i zarządzania ryzykiem gości już na Fejsie. Oprócz rosnącej liczby Czytelników Ryzykonomii jest to empiryczny dowód na nasze istnienie.

Na Facebook zamieszczamy linki do tematycznych artykułów, jotubowych filmików i wszystkiego co może zainteresować zainteresowanych zarządzaniem ryzykiem.

Śledź nas na Facebooku ! Dyskutuj ze znajomymi znajomych i znajomych ich znajomych!

Dzisiaj na Facebook powracający temat:
"Too big to fail ? " Czyli - czy Oni niczego się nie nauczyli ?

Lepiej być może

2011-04-09T11:09:00.000-07:00

W poprzednim artykule trochę wykresami postraszyliśmy, więc dziś (dla zarządzania ryzykiem) mamy dobrą wiadomość. Lepiej być może – gdy jest gorzej.

Różne sobie ostatnio badania przeglądaliśmy, dokąd ten cały ERM zmierza i zdaje się coś jest na rzeczy że zainteresowanie zarządzaniem ryzykiem systematycznie rośnie i coraz więcej przedsiębiorstw i innych organizacji się do ERM przekonuje.

Na przykład firma Deloitte pokazuje wyniki swoich surveyów, które ten pozytywny obraz ekspansji ERM potwierdzają:

Oczywiście różnie z wdrożeniami ERM-u wygląda, w zależności od branży i wielkości przedsiębiorstw.

Zasadniczo to im większa firma, tym większe ERMem zainteresowanie. Wiadomo, duże firmy więcej pieniędzy na ulepszenia w zarządzaniu mają, ale przecież ERM skalować można i do wielkości firmy dostosowywać.

Inna sprawa to nacisk po-kryzysowy (choć może i nie po bo coraz to nowe niedobre wieści, choćby z Portugalii dochodzą ) na wprowadzanie nowych regulacji "pro-bezpiecznościowych".

Coraz częściej w nich Regulatorzy o zarządzaniu ryzykiem chcą mówić - i dobrze, byle z tym regulowaniem nie przesadzać, bo się biegunka regulacyjna łatwo totalnym komplajansem, zamiast prawdziwego zarządzania ryzykiem, może skończyć. Przykładem amerykańskie Komitety Audytu, które to szacowne Ciała , jak się okazuje, przewałkom ze sprawozdaniami finansowym wcale nie zapobiegają, o tym napiszemy jeszcze niebawem…

Ale, ale, już się pewnie słusznie Czytelniku doczekać nie możesz, kiedy z globalnego na rodzimy poziom zejdziemy. I tu niestety wiadomości o ERM lepsze być by jednak mogły.

Jeszcze w ubiegłym roku nasz Polriskowy kolega Zbigniew Krysiak z SGH polskie firmy badał, oooooo tam o ERM dużo słabiej słychać, zdaje się z próby zainteresowanych stosowną ankietą ledwo 3 % coś całościowo z zarządzaniem ryzykiem kombinuje, a o zgrozo ! - 11 % wogóle o tej koncepcji nie słyszało.

Im gorzej tym lepiej jednak, my przecież za Zachodem zawsze z wrodzonej ostrożności z tyłu podążamy, a i Włodzimierz Ilicz już kiedyś przecież orzekł, że byt świadomość kształtuje (a może to Marksengels?, cholera prawdę mówiąc do socjalekonomii żeśmy się za bardzo nie

przykładali …).

Także, więcej zarządzania ryzykiem być po prostu i nad Wisłom mósi.

Póki co, już od poniedziałku się doroczna kursokonferencja POLRISKU zaczyna.

Ciekawie, jak zawsze się zapowiada, sam Dżejms Lam, pierwszy z risk menadżerów przyjeżdża, jego znaną książkę o ERM-ie na Kindlu też oczywiście mamy i za jakiś czas tutaj zrecenzujemy.

I Redakcja Bloga na tejże Konferencji, oczywiście będzie-była miód i wino piła i się z zarządzania ryzykiem doskonaliła.
O czym już wkrótce nie omieszkamy wszystkim P.T. Czytelnikom bloga opowiedzieć.

Oj rośnie czyli kiedy się zbiera egzekutywa

2011-04-04T13:53:00.000-07:00

„O postępach zarządzania ryzykiem na świecie i wogóle” tak nam Naczelny Bloga odburknął na pytanie, o czym tak pisze ostatnio namiętnie. Podobno Naczelny na naukowy artykuł o zarządzaniu ryzykiem ma jakieś pilne zamówienie, więc żeby dziś sturkotem maszyny do pisania za bardzo Staremu nie przeszkadzać, a jednocześnie wiernych P.T. Czytelników Bloga bez najświeższych informacji o ryzyku nie zostawiać, dziś treściwie, ale jak zawsze na temat.

Hmmm …Tym rosnącym ryzykiem straszymy i straszymy, zdaje się liczni wciąż za bardzo w te wzrosty nie wierzą, jakiegoś podstępu konsultantów się doszukują, pewnie myślą, że ten cały ERM to jakiś nowy Blu Ołszan, Balansująca Karta Równowagi albo jakieś inne Czary -Mary, a tu spójrzmy co nam Swiss Re znany reinszurer w swoim kolejnym raporcie na rycinach o katastrofach zapodaje.

Nie rośnie ryzyko ? Oj rośnie ! Empirycznie rośnie !

Ciekawy to także, i wcale nieskomplikowany fenomen, że i ryzyko mierzone stratami również rośnie. To nam równie znany Alianz na wykresach pokazuje i ekstrapoluje.

Zdaje się ten wzrost ryzyka będzie można niedługo ekierką wykreślać i geometrycznie przewidywać,

a przecież o dziwo, nieustannie w różnych survejach piszą , że największy problem menadżerów jest to, jak uzasadnienie dla wdrażania zarządzania ryzykiem znaleźć. Skoro w „prasówki „popadliśmy to ciekawy artykuł GP o ryzyku powodziowym (którym pisaliśmy onegdaj) zamieszcza .

Link dla zainteresowanych tu zamieszczamy ( tak TU). Artykuł ciekawe (choć nienowością będące dla nas) podejście do problemów zarządzania ryzykiem opisuje.

Przypomina nam się tu anegdota, którą kiedyś jeden z bohaterów serialu „Dom” opowiadał:

„Na polu leżą buraki i ziemniaki. Zaczyna padać deszcz. Co się pierwsze zbiera?.
Odpowiedź : Egzekutywa".

Dowcipniś za takie dowcipy zdaje się z Brygady Przodowniczej w kolejnym Odcinku wyleciał więc i my upraszamy, żeby tego komentarza za szeroko nie rozpowiadać…

Do usłyszenia niebawem .

Ryzyko dokumentowe cz. 2

2011-03-30T03:18:00.000-07:00

Dzisiaj, temat zarządzania ryzykiem dokumentowym kontynuując.... a tu ciekawy artykuł Rz zamieszcza odnośnie ryzyka dokumentowego (patrz link w okienku Facebooka poniżej ), z którym borykać się muszą medycy, wymiar jego łatwo skwantyfikować, bo jest dosłownie w kilogramach i tysiącach stron liczony…

.....Istnieje też odsłona nie-merytoryczna ryzyka dokumentowego. Tę nazwalibyśmy sprzętową i hardwarową.

Tu wszystkie ryzyka wystąpienia „technicznych” błędów należy wspomnieć jak to wadliwe spisywanie, kopiowanie czy przesyłanie. Oczywiście w zakresie zmieniającym sens merytoryczny dokumentów. Może to dotyczyć dokumentacji medycznej, finansowej, każdej oczywiście.

Warunkowo można również wśród ryzyk dokumentowo - hardwarowych rożne niezamierzone pominięcia treści dokumentów umieścić , pod tym warunkiem jednakże, żeiż rzeczywiście taki charakter miały. Pewnie trochę filozoficznie można się w tym miejscu również zadumać czy ignorancja i zwykła głupota również nadają niezamierzony charakter działaniom i w ten sposób błędy poniekąd usprawiedliwiają…

Takie mamy wrażenie, że temat ryzyka hardwarowego jest mniej niż wątek „merytoryczny” dostrzegany i stosowne środki reagowania nań rzadziej są wdrażane.

Może się ryzyko hardwarowe wydawać trywialne a przecież wszelkie dokumenty np. umowy wraz z rosnącą świadomością prawną (i zaradnością prawników) grubieją i coraz łatwiej jest w nich coś przypadkowo zgubić czy po prostu nie-wydrukować.

Trzecia odsłona ryzyka dokumentowego, która nam dzisiaj przychodzi na myśl ma charakter przechowawczy i archiwizacyjny .

Cóż z tego że dokumenty nam dobrze opłacani specjaliści przyrządzili i nawet w nich żadnych byków nie ma ? Kiedy nam w ważnych dokumentach, w ciemnym i wilgotnym magazynie, myszy dziury wygryzą , woda zaleje albo pożar spali. I dotyczy to zarówno dokumentów na papierze jak i twardych dyskach zapisanych. (No może myszy tu odpadają, bo zdaje się one dysków nie gryzą – choć - kto taką mysz zrozumie ?).

Czy jesteśmy fizyczne zniszczenie dokumentów odpowiednio przygotowani ?

Odpowiednie archiwizowanie jest zresztą, w wielu przypadkach prawnie wymagane. To oczywiście podwyższa poprzeczkę archiwizacyjnego wyzwania.

Inny przykład to dokumentacja dotacji unijnych , która utracona , nawet w części, będzie w przypadku kontroli niechybną przyczyną zwrotu otrzymanego dofinansowania. To nie żarty, niestety.

Przechowawcze ryzyko dokumentowe, to również wyzwanie dla zapewnienia ciągłości działania (BCM, Business Continuity Management). Utrata kluczowych dokumentów po krytycznym wydarzeniu , choćby pożarze, może nie tylko znacznie utrudnić, ale nawet postawić dalsze funkcjonowanie organizacji pod znakiem zapytania.

Niestety, zarządzanie tą odsłoną ryzyka dokumentowego, to szczególnie dla większych organizacji wyzwanie o rosnącym wymiarze finansowym, bo przechowywanie dokumentów kosztuje, choć ich niewłaściwe przechowywanie może kosztować znacznie więcej.

Oczywiście na tym temat ryzyka dokumentowego nie kończymy, bo wystarczy choćby o Wiki Leaks i tym podobnych zagrożeniach dla dokumentów pomyśleć , do tematu więc wrócimy niebawem…

"Lub czasopisma" czyli ryzyko dokumentowe w trzech odsłonach

2011-03-27T13:00:00.000-07:00

Myśli o temacie przewodnim dzisiejszym, ryzyku dokumentowym, „naszły” mnie ostatnio podczas wizyty w banku, gdzie do czytania kolejnych sążnistych i drobnomaczkowych, choć bez wątpienia kluczowych paragrafów, jak każdy klient, byłem zmuszony.

Zdarzenie to przywołało mi potem na myśl inną sytuację, kiedy gdzieś w połowie lat 90-tych, z ramienia „wiodącej instytucji finansowej” brałem udział w negocjacji umowy pewnego konsorcjum.

W szczegóły zdarzenia nie wchodząc, to w pamięć zapadł mi wówczas widok kilkusetstronnicowej umowy, którą podpisać miały obecne strony.

Pamiętam, że oprócz treści merytorycznej umowy, duże wyzwanie stanowiło wówczas odpowiednio dokładne „sczytanie” olbrzymiego dokumentu tak, aby upewnić się, że nic z niego przypadkowo – lub - nieprzypadkowo w umowie nie zmieniono, co mogłoby sens planowanego porozumienia zmienić.

To dwa przypadki zaledwie, a przecież ryzyko z dokumentami związane wiele ma odsłon, a zdaje się wciąż niedostatecznie, przez organizacje i nas , konsumentów dostrzeganych.

Jedna z odsłona ryzyka dokumentowego ma merytoryczny charakter i zapewne najbardziej oczywisty. Dotyczy tego, co jest w umowie rozmyślnie przez strony zapisane i jaki ma to sens.

Klasycznym przykładem są tu kwestie finansowe. W instytucjach finansowych - bankach czy ubezpieczalniach – ryzyko dokumentowe jest tematem zapewne odpowiednio dostrzeganym, i choćby jak chcą umowy bazylejskiej w ramy ryzyk operacyjnych powinno się nim zarządzać.

Sprawa oczywiście, aż tak prosta nie jest, bo jak dowodzi kryzys obecny nie wystarczy tylko klientowi umowy przez zmyślnych prawników napisane „wcisnąć”, bo się to może później na samych twórcach umów, choćby w postaci niespłaconych kredytów czy niezamykanych transakcji walutowych zemścić. Vide problem opcji walutowych. Nie będziemy jednak dzisiaj w problematyką różnych MIFIDów wchodzić …

Inny „klasyczny” obszarach ryzyka dokumentowego związany z finansami to różne operacje finansowania handlu zagranicznego czyli trade finance. Temat to dla zainteresowanych w wielu miejscach gruntownie już opisany….

Również dla prawników ryzyko dokumentowe, to jako podobszar ryzyka prawnego temat dobrze znany choć powiedzieć trzeba , że „świadoma” świadomość zarządzania ryzykiem w środowiskach prawniczych dopiero kiełkuje nieledwie. Ale, oczywiście z natury rzeczy każdy prawnik czy to na gruncie umownym czy procesowym z ryzykiem dokumentowym z natury rzeczy musi sobie radzić.

Szczególny i niezwykle ważnym jest również ryzyko dokumentowe w działalności medycznej, ZOZ-owej o której zresztą ogólniej ostatnio pisaliśmy. Tu, odpowiednio sporządzona dokumentacja medyczna ma kluczowe znaczenie zabezpieczając medyków przed ryzykiem pojawienia się oskarżeń o błędy w sztuce , których skądinąd sama dokumentacja może być przyczyną .

Niesprawiedliwe byłoby oczywiście wszelkie inne sektory człowieczej działalności pominąć czy to usługi , czy to produkcję o naszym ulubionym sektorze publicznym nie zapominając gdzie przecież dokumenty to chleb, pardon , papier powszedni.

Do wszystkich tych obszarów i przykładów ryzyk dokumentowo-merytorycznych również sytuacje typu „i-czasopisma” chciałbym dołączyć. A więc różne zamierzone działania, które z premedytacją merytoryczną treść dokumentów zmieniają mając na celu któregoś z interesariuszy dokumentu w niekorzystnej sytuacji postawić.

Do kolejnych odsłon ryzyka dokumentowego przechodząc ….. tu a propos ostatnio radioaktywnego tematu poruszonego muszę zauważyć dziwną pustkę dzisiaj za oknem . Ciekawe czy to złudzenie, przypadek czy też ludzie ryzykiem radioaktywności sami zarządzają. Co z tą chmurą właściwie ?....

Czas chyba nasze ulubione strony centrów zarządzania kryzysowego obejrzeć: co tam piszą i jak ryzykiem radioaktywności dla dobra narodu zarządzają…

Także kolejnych odsłony ryzyka dokumentowego dopiero za chwilę ciąg dalszy nastąpi…..

Atomowa kultura

2011-03-19T06:30:00.000-07:00

Kultury nigdy za mało , szczególnie kultury zarządzania ryzykiem, pisaliśmy już o tym kiedyś, dzisiaj jeszcze kilka przemyśleń w temacie ostatnimi wydarzeniami w Fukushima Dai-ichi sprowokowane.

Niespodziewana chyba, bardziej niż tsunami, katastrofa nuklearna w japońskiej elektrowni ożywiła przycichłą już i (w domyśle) rozstrzygniętą dyskusję na temat rozwoju energetyki atomowej na świecie - i w Polsce w szczególności.

My, w Redakcji bloga , przyznajemy atomistami nie jesteśmy, ale w temacie zarządzania ryzykiem swoich 3 groszy wtrącić nie omieszkamy. Oczywiście, w kontekście energetyki jądrowej zwykle o „bezpieczeństwie” jest mowa, ale czymże innym jest to pojęcie niż zarządzania ryzykiem przypadkiem szczególnym.

Od razu zadeklarujemy, że ani ZA ani PRZECIW elektrowniom jądrowym nie jesteśmy.
Refleksje dzisiaj przez nas artykułowane wywołuje natomiast temat zarządzania ryzykiem (bezpieczeństwem) w procesie powstawania i wykorzystania energetyki atomowej w Polsce.

Od dawna już na łamach błoga nawołujemy aby kluczowe decyzje były risk based, czyli oparte na analizie ryzyka.

Tymczasem naszym skromnym zdaniem jako obywateli szaraków, choćby lektura Programu Polskiej Energetyki Jądrowej karkołomne i nieskromne naszym zdaniem przesłanie odkrywa jakoby analiza taka zostało JUŻ dokonana i w jej wyniku niskie zagrożenia i wysokie korzyści orzeczono.

Choćby uczeni mężowie atomiści prawdopodobieństwa wystąpienia awarii nuklearnych na poziomie kalkulują 1 * 10 ^{– 4} dla reaktorów obecnych, a w przypadku nowej generacji nawet 3 * 10 ^{– 7} .

Nie za bardzo rozumiemy jak takie Prawdopodobieństwo można obliczać, podobne kalkulacje szczególnie w przypadku ryzyk katastroficznych naszym zdaniem sporym hazardem są, co skądinąd obecna awaria empirycznie i jaskrawo dowodzi.

Oczywiście, u nas trzęsień ziemi i tsunami póki ci nie ma, ale różne inne zagrożenia owszem, i to równie egzotyczne dla Japończyków jak dla nas tamtejsze tsunami objawić się mogą. I tu przechodzimy do wcześniej wspomnianej kultury zarządzania ryzykiem , która zdaje się wciąż u nas jaka jest taka jest , żeby nikogo mocniejszym epitetem nie obrazić.

Nie bez podstawy przecież ten temat poruszamy bo Standardy Bezpieczeństwa Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej IAEA na szerzenie kultury bezpieczeństwa , przywództwa i ton płynący z góry ( leadership ) uwagę zwracają.

I właśnie stopień upowszechnienia kultury zarządzania ryzykiem( czy bezpieczeństwem , jak kto woli) nasze największe obawy budzi. Z leadershipem i tonem płynącym z góry też jest najwyraźniej podobnie, wystarczy sobie ubiegłoroczne wydarzenia przypomnieć.

I choć tsunami nam nie grozi i pewnie superanckie nam elektrownie nasi niemieccy/amerykańscy/ francuscy/ japońscy bracia zbudują i prąd z nich sprzedadzą, to jednak jak ostatnie przykłady na polu infrastrukturalnym wskazują do betonu na ściany reaktora zawsze piasku można dosypać albo różne otwarcia przyśpieszać żeby przed różnymi wyborami wstęgi przeciąć zdążyć. Skądinąd presja polityczna na różne otwarcia i starty nie jest jedynie naszą specjalnością wystarczy wspomnieć o „modelowej” katastrofie Challengera gdzie różne polityczne czynniki miały wpływ na katastrofę.

Wreszcie, w analizach bezpieczeństwa na potrzeby programów atomowych dokonywanych zwraca uwagę silosowe podejście do zarządzania ryzykiem ( bezpieczeństwem) nuklearnym. Wszystko się do skutków promieniowania zawęża, a nie analizuje się na przykład skutków dla Pana Wacka z PPHU Wacekpol opodal elektrowni, który to w przypadku awarii ( choć z prawdopodobieństwem 3 * 10 ^{– 7} jedynie) będzie musiał przenieść swą wtryskarkę plastikowych miednic o 100 km dalej na okres połowicznego rozpadu stosownych izotopów zanim jego fabryczka radioaktywną być przestanie.

Także, żeby jeszcze raz podkreślić: analiza ryzyka jest potrzebna i zarówno pros i cons za rozwojem energetyki jądrowej może wykazać ale obecna - przynajmniej ludowi prostemu i skromnej Redakcji Bloga dostępna – do końca nie przekonuje.

A przede wszystkim nad kulturą zarządzania ryzykiem (i bezpieczeństwem) w Narodzie długofalowo pracować należy, co my, w Redakcji Bloga Ryzykonomia, choć wcale przez ukryte siły (niestety) niesponsorowani, czynić dalej samozwańczo planujemy.

Resilience czyli odporność na ryzyko

2011-03-12T11:17:00.000-08:00

Katastrofa w Japonii… Media są pełne informacji opisujących katastrofę , nas jednak szczególnie interesuje powszechnie wyrażany podziw dla niesamowitej odporności Japonii na ten wręcz biblijny kataklizm. I my ten podziw w Redakcji Bloga podzielamy.

Resilience, czyli odporność jest kluczowym acz niedostatecznej dostrzeganym aspektem zarządzania ryzykiem.

Wydawać się zrazu może, że istotą ideji zarządzania ryzykiem jest zaplanowane reagowanie na ryzyko w sytuacji rzeczywistej jego materializacji. W istocie "punkt ciężkości" zarządzania ryzykiem leży na skali czasu dużo wcześniej niż punkt "materializacji" ryzyka.

Jest to zresztą kluczowy problem natury „ koszty-korzyści” zawsze przy popularyzacji zarządzania ryzykiem wyciągany, bo trudno jest przed pojawieniem się ryzyka udowadniać korzyści z przygotowywania się do czegoś co póki co, nie nastąpiło.

Niedowiarki zawsze oczekują business case, nawet jeżeli staje się nim w końcu ściana wody waląca do bram miasta albo widok konkurenta wprowadzającego się do gabientu prezesa firmy z swoimi meblami....

Jak ważny jest etap zarządzania ryzykiem przed pojawieniem się ryzyka i jakiej dostarcza organizacji odporności będą niewątpliwie od dzisiaj opisywać wszystkie podręczniki zarządzania na przykładzie zapobiegliwości Japończyków.

Źródła donoszą choćby, że już w 4 godziny po trzęsieniu ruszyło tokijskie metro i zasadniczo żadne budynki przy jednym z największych trzęsień kiedykolwiek się nie zawaliły ! Choć trzęsienie było 1000 razy większe od tego w Christchurch ! Eksperci są zgodni , że gdyby coś podobnego zdarzyło się w Turcji, czy innym nie tak odpornym kraju - doszłoby do hekatomby.

A to wszystko dzięki anty-trzęsieniowemu budownictwu, planowaniu kryzysowemu , planowaniu zapewnienia ciągłości działania i rzeczywistemu, przećwiczonemu przygotowaniu społeczeństwa, firm, instytucji na czas katastrofy. Video z TV i netu to wszystko potwierdzają.

Podkreślmy rzeczywistemu przygotowaniu, bo nawet pobieżna kwerenda japońskiej legislacji kryzysowej żadnych rewelacji nie ujawnia. Co pewnie jednak nikogo nie dziwi , w Kraju Wiśni nauki zarządzania traktuje się poważnie, a nie jak u nas jak gry i zabawy ( taki epitet o istocie nauki ekonomii u nas , zasłużony skądinąd w dużej mierze, słyszeliśmy)

Choć tsunami było najwyraźniej dużo gorsze od trzęsienia, to i na taką okoliczność japończycy się od lat przygotowywali: budowali wielomilowe mury chroniące przed tsunami, często kilkunastometrowej wysokości, różne platformy na palach jako schronienia dla ludności, zamykane bramy-zapory przeciwpowodziowe, systemy wczesnego ostrzegania ( podłączane nawet w domach mieszkalnych ) i oczywiście systematycznie odprawiali ćwiczenia i szkolenia.

Przy tej okazji nachodzą nas oczywiście refleksje o naszej rodzimej odporności: ogólnokrajowej, miejskiej, wiejskiej i firmowej .

Wiele u nas ustaw i rozporządzeń na temat kryzysów napisano, jednakże różne obrazki powodziowe, i nie tylko, zdaje się o ograniczonej odporności świadczą. Nie ma pieniędzy ? A co by teraz powiedzieli Japończycy, gdyby wcześniej nie znaleźli pieniędzy ?

A przecież straty po różnych ryzykach katastrofalnych, gospodarczych czy zarządczych i u nas idą w milardy euro.

Może więc lepiej zawczasu zadbać o resilience, odporność - po prostu zarzadzając ryzykiem ?

ps.

A czy twoja organizacja, firma , urząd jest odporna na ryzyko ?

Skorzystaj z naszego blogowego modelu oceny odporności poniżej :

I co wyszło ?

Nie martw się jednak, Drogi Czytelniku zbyt małą ilością punktów:

Nie musisz zarządzać ryzykiem , przetrwanie nie jest obligatoryjne….